Kryetarja e Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës, Justina Shiroka-Pula, ka reaguar pas aktgjykimit dënues të 16 shtatorit të Gjykatës Speciale në Hagë ndaj drejtuesve të UÇK-së. Në reagimin e saj, ajo ka vënë në pah se vendimi i fundit ndaj katër ish-drejtuesve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës nuk duhet të shihet vetëm si çështje e verdiktit gjyqësor, por edhe në raport me mënyrën se si është konceptuar dhe funksionon vetë gjykata.
Shiroka-Pula thekson se, pavarësisht respektit për institucionet dhe procedurat juridike, qëndrimi kritik ndaj kësaj gjykate buron nga bindja se drejtësia, që të jetë e besueshme dhe e qëndrueshme, duhet të perceptohet si e barabartë, gjithëpërfshirëse dhe e paanshme. Sipas saj, çdo mekanizëm i drejtësisë që trajton periudha të ndjeshme historike duhet të tregojë kujdes të veçantë që të mos krijojë perceptimin e një drejtësie selektive apo të një trajtimi të pabarabartë të viktimave dhe përgjegjësive.
Në vijim, kryetarja e ASHAK-ut ka theksuar se respekti për të drejtën dhe respekti për procedurat nuk e përjashtojnë kritikën institucionale. Ajo argumenton se në një shoqëri demokratike, legjitimiteti i institucioneve të drejtësisë forcohet përmes transparencës, llogaridhënies dhe debatit të argumentuar publik. Kjo, sipas saj, është mënyra për të kuptuar se si perceptohet drejtësia dhe si ndikojnë vendimet e saj në besimin e qytetarëve.
Justina Shiroka-Pula ka nënvizuar se Ushtria Çlirimtare e Kosovës përfaqëson një pjesë vendimtare të historisë së vendit dhe se proceset penale ndaj individëve nuk duhet të shndërrohen në një gjykim të përgjithshëm të një lëvizjeje, të një periudhe historike apo të aspiratës së një populli për liri. Në këtë mënyrë, ajo ka kërkuar që të mbahet distanca midis trajtimit ligjor të individëve dhe interpretimit më të gjerë që mund të krijohet në kujtesën historike.
Vendimi i 16 shtatorit sjell edhe pyetje për mënyrën e konceptimit të Speciales
Duke e lidhur qëndrimin e saj me aktgjykimin e Gjykatës Speciale, Pula ka thënë se, edhe pse respektohen të gjitha parimet procedurale, ajo shpreh rezerva të thella ndaj mënyrës se si kjo gjykatë është konceptuar dhe perceptuar. Ajo ka theksuar se këto rezerva lidhen edhe me pasojat që vendimet e tilla mund të kenë në kujtesën historike, besimin publik dhe ndjenjën e drejtësisë.
Në reagim, kryetarja e Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës ka theksuar se institucioni që ajo drejton është gjithmonë në dispozicion për të ndihmuar proceset e hulumtimit, të kërkimit dhe të interpretimit të të dhënave dhe të fakteve që lidhen me luftën në Kosovë. Kjo pjesë e qëndrimit e vendos ASHAK-un në funksion të punës kërkimore dhe të përpunimit të informacionit historik, duke e lidhur rolin e akademisë me interesin publik.
Reagimi i Justina Shiroka-Pulës vjen pas aktgjykimit dënues të 16 shtatorit, ku u vendos ndaj katër ish-drejtuesve të UÇK-së. Në përmbajtjen e shkrimit të saj, ajo ka ruajtur fokusin te standardet e barazisë në drejtësi, te rëndësia e perceptimit publik dhe te nevoja që institucioni i drejtësisë, kur trajton periudha të ndjeshme historike, të mos krijojë hapësirë për ndjenja të padrejtësisë. Në këtë kontekst, ajo ka argumentuar se debati publik dhe transparenca janë pjesë e forcimit të legjitimitetit të institucioneve të drejtësisë.
Botuar fillimisht në Telegrafi