Mes protestave të njohura gjerësisht si “Revolucioni i Flamingove” në Shqipëri, përplasja diplomatike dhe retorike mes Tiranës dhe Teheranit është thelluar. Lëvizja nisi si reagim ndaj një projekti turistik luksoz, por u shndërrua gradualisht në një protestë më të gjerë kundër qeverisë dhe mënyrës si po trajtohet investimi.
Kryeministri Edi Rama, ndërkohë që thotë se qeveria nuk po tërhiqet nga plani, ka ngritur pretendimin se pas tensioneve dhe narrativave që po qarkullojnë qëndron një fushatë e organizuar dezinformimi dhe ndërhyrjeje nga Irani. Rama e lidh këtë edhe me sulmet e mëparshme kibernetike ndaj Shqipërisë, duke e paraqitur çështjen si pjesë të një përpjekjeje më të madhe për të ndikuar te debati publik dhe për të destabilizuar vendin.
Ndërkohë, pala iraniane dhe rrjetet e lidhura me të e kundërshtojnë këtë interpretim. Ato e paraqesin Shqipërinë si një bazë ku zhvillohen aktivitetet e opozitës iraniane dhe si pjesë e një agjende më të gjerë kundër regjimit në Teheran. Përplasja, pra, nuk shihet vetëm si çështje protestash dhe projekti turistik, por si një çorbëzim pretendimesh për influencë politike, informim të manipuluar dhe objektiva më të mëdha strategjike.
Në qendër të gjithë debatit është një projekt për ndërtimin e një resorti luksoz në një zonë të izoluar të bregdetit shqiptar. Protestat kanë tërhequr mijëra qytetarë që prej ditësh po dalin në rrugët e Tiranës, si dhe në disa kryeqytete botërore ku jetojnë shqiptarë. Projekti lidhet me planifikimin nga Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump, ndërsa kundërshtarët e tij kërkojnë anulimin e investimit.
Kritikët argumentojnë se projekti cenon një zonë të mbrojtur, e cila shërben si habitat për flamingot, fokat dhe breshkat e detit. Pikërisht mbi këtë bazë, “Revolucioni i Flamingove” u zgjerua nga shqetësimi mjedisor në një betejë politike më të gjerë kundër qeverisë. Në këtë kontekst, akuzat e ndërsjella për “luftë hibride” dhe përpjekje për të ndryshuar narrativën u futën gjithnjë e më fort në qendër të debatit.
Rama: Irani i përfshirë në “luftë hibride”
Rama thotë se Irani është pjesë e një “lufte hibride” dezinformimi kundër investimit, i cili mund të arrijë vlerën prej 4 miliardë eurosh. Ai ka përmendur një narrativë që lidhet me pretendimet se projekti mund të përfshijë zhvendosjen e palestinezëve nga Gaza në territorin shqiptar, duke e cilësuar këtë si një lajm të rremë, të pabesueshëm dhe të neveritshëm. Në përplasjet publike, ai e lidh këtë narrativë edhe me faktin që sipas tij narrativat po nxisin antisemitizëm.
Për Iranin, i cili është në tensione të vazhdueshme me SHBA-në dhe Izraelin, këto pretendime përfundojnë si “qesharake”. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme, Esmail Baghaei, ka deklaruar se autoritetet shqiptare po shmangin përgjigjen ndaj kërkesave të qytetarëve të tyre dhe po përpiqen ta mbyllin çështjen përmes akuzave ndaj Teheranit. Në të njëjtën linjë, ai ka nënvizuar se populli shqiptar, sipas tij, nuk do t’i besojë pretendimet.
Për t’iu kthyer kundërargumentit, Rama ka bërë një reagim politik duke rikthyer në vëmendje sulmet kibernetike ndaj institucioneve shqiptare, të cilat Tirana ua atribuon aktorëve të mbështetur nga Irani. Ai ka shkruar se regjimi iranian mund të hakojë rrjete, të burgosë kritikë, të censurojë zëra dhe të kërcënojë kundërshtarë, duke prodhuar, sipas tij, justifikime për dështimet. Sipas tij, tensioni lidhet edhe me praninë e opozitarëve iranianë në Shqipëri, të cilëve vendi u ka dhënë strehim nga Teherani.
Një pjesë e rëndësishme e gjithë kësaj historie lidhet me praninë e MEK-ut në Shqipëri. Shqipëria strehon rreth 3.000 anëtarë të Organizatës Popullore Muxhahedine të Iranit (MEK), një lëvizje opozitare në mërgim kundër regjimit në Teheran. Ata u zhvendosën në vitin 2013 nga Iraku, me mbështetjen e Shteteve të Bashkuara dhe për arsye humanitare, dhe që prej atëherë jetojnë në një kamp pranë Durrësit. Prania e tyre është shoqëruar disa herë me tensione, ndërsa autoritetet shqiptare kanë hedhur herë pas here akuza për situata të ndërlikuara sigurie.
Në qershor të vitit 2023, Policia e Shtetit ndërhyri në kampin e MEK-ut nën dyshimet për “provokim lufte” dhe “sulme kibernetike”. Megjithatë, grupi i hodhi poshtë akuzat, duke e cilësuar operacionin si të padrejtë dhe shtypës. Në të njëjtën kohë, autoritetet shqiptare akuzuan Iranin për një seri sulmesh kibernetike ndaj institucioneve shtetërore që nga viti 2022. Sulmet, sipas këtyre pretendimeve, goditën disa herë sistemet digjitale dhe shërbimet publike dhe çuan në ndërprerjen e marrëdhënieve diplomatike mes dy vendeve. Kjo është, sipas Ramës, arsyeja pse zhvillimet e fundit nuk janë të panjohura për Shqipërinë, pasi autoritetet, thotë ai, i njohin gjurmët, metodat dhe kërcënimet që vijnë nga këto sulme.
Botuar fillimisht në Bota Sot
