Kryeministri Edi Rama ka vendosur në qendër të qëndrimit të tij ndryshimet në sistemin e kontratave publike në Shqipëri, duke e lidhur ecurinë e prokurimeve me rritjen e numrit të kompanive që shpallen fituese. Në vlerësimin e tij, ky raport mes kompanive fituese dhe procedurave të prokurimit përbën një tregues të qartë se sistemi po kalon një transformim. Rama e paraqiti këtë zhvillim si një element që, për qeverinë, tregon zgjerim të pjesëmarrjes dhe një mënyrë tjetër funksionimi në fushën e tenderëve publikë.
Rama theksoi se në tenderët publikë tashmë ka më shumë akses, duke e kundërshtuar perceptimin që krijohet çdo ditë nga narrativa mediatike. Në thelb të qëndrimit të tij ishte ideja se pamja që i paraqitet publikut përmes raportimeve të përditshme nuk përputhet me atë që ai e sheh si realitet të sistemit të prokurimeve. Ai e lidhi këtë me faktin se numri i kompanive fituese, në raport me procedurat e hapura, është rritur dhe se kjo rritje shërben si argument për ndryshimin në kontratat publike.
Në të njëjtin kontekst, kryeministri u ndal edhe te roli i ministrive dhe ministrave në proceset e tenderimit, duke u shprehur se ministritë dhe ministrat nuk kanë më lidhje me tenderat. Ky mesazh u dha si pjesë e linjës së tij për të theksuar shkëputjen e vendimmarrjes politike nga procedurat e prokurimit publik. Rama e paraqiti këtë si një nga elementet e transformimit të sistemit, duke e vendosur theksin te mënyra se si duhet të kuptohet sot administrimi i kontratave publike në Shqipëri.
Akses në kontratat publike
Rritja e numrit të kompanive fituese u paraqit nga Rama si një shenjë se më shumë subjekte kanë mundësi të marrin pjesë dhe të arrijnë rezultat në procedurat e prokurimit. Në logjikën e tij, kur fituesit nuk përqendrohen në një numër të kufizuar kompanish, por shtohen në raport me procedurat, krijohet një tablo më e gjerë e konkurrencës. Kjo është arsyeja pse ai e quajti këtë zhvillim tregues të qartë të transformimit në sistemin e kontratave publike, duke e lidhur drejtpërdrejt me aksesin në tenderët publikë.
Kryeministri e vendosi përballë këtij argumenti perceptimin publik që, në vlerësimin e tij, ushqehet nga narrativa mediatike e përditshme. Ai la të kuptohet se diskutimi mbi tenderët publikë nuk duhet të kufizohet vetëm te mënyra se si paraqitet çështja në media, por edhe te treguesit që lidhen me procedurat dhe kompanitë fituese. Për Ramën, pikërisht raporti mes numrit të procedurave të prokurimit dhe numrit të fituesve është një matës që flet për ndryshimin e sistemit, pa e parë çështjen vetëm në planin e debatit publik.
Në këtë kuadër, Rama përmendi edhe Diellën, duke përdorur formulimin se Diella nuk fle gjumë. Ky element u përfshi në mesazhin e tij për mënyrën se si qeveria e paraqet funksionimin e ri të procesit të tenderëve. Pa e ndarë nga argumenti kryesor, përmendja e Diellës u lidh me idenë se sistemi nuk mbështetet më te ndërhyrja e ministrive apo ministrave në tendera, por te një qasje që synon të tregojë më shumë kontroll, ndjekje dhe shkëputje nga modeli i mëparshëm i perceptuar.
Mesazhi kryesor i deklarimit të Ramës mbetet se kontratat publike në Shqipëri, në mënyrën se si po paraqiten nga qeveria, po kalojnë një fazë transformimi. Ai e mbështeti këtë te rritja e kompanive fituese në raport me procedurat e prokurimit dhe te pretendimi për më shumë akses në tenderët publikë. Njëkohësisht, ai kundërshtoi perceptimin e krijuar nga narrativa mediatike e përditshme dhe theksoi se ministritë dhe ministrat nuk kanë më lidhje me tenderat, duke e lidhur të gjithë qëndrimin me funksionimin e ri të sistemit të kontratave publike.
Botuar fillimisht në Albeu
