Këtë javë, Kuvendi i Kosovës miratoi në leximin e dytë projektligjin për Byro Shtetërore për Verifikimin dhe Konfiskimin e Pasurisë së Pajustifikuar. Vendimi u mor me mbështetje të gjerë në sallë: pro ishin 66 deputetë, kundër askush, ndërsa shtatë prej tyre abstenuan. Miratimi i kësaj mase përbën një hap të rëndësishëm institucional në drejtim të adresimit të korrupsionit dhe asaj që lidhet me pasurinë e fituar në mënyrë të pajustifikuar.
Votimi u karakterizua edhe nga qëndrimet e grupeve politike. Anëtarët e Aleancës votuan në favor të projektligjit. Ndërkohë, deputetët e Lidhjes Demokratike të Kosovës abstenuan nga votimi. Pjesa më e madhe e përfaqësuesve të Partisë Demokratike të Kosovës nuk mori pjesë në votim, duke lënë kështu në Kuvend një rezultat ku miratimi kaloi pa vota kundër, por me dallime të dukshme politike në mënyrën si u trajtua propozimi.
Pas miratimit, analisti politik Gani Qarri, në një intervistë për “Bota sot”, e vlerësoi aprovimin si një hap të rëndësishëm në luftën kundër korrupsionit. Ai e lidh këtë edhe me goditjen e krimit ekonomik dhe atij institucional. Sipas tij, fakti që Kuvendi e kaloi projektligjin në leximin e dytë tregon për një lëvizje drejt krijimit të mekanizmave më të qartë për verifikimin dhe trajtimin e pasurisë së pajustifikuar, që shpesh shoqërohet me praktika të dyshimta në nivel individual dhe institucional.
Megjithatë, Qarri nuk e la me kaq. Ai paralajmëroi se, pavarësisht miratimit të ligjit, zbatimi nuk është automatikisht i garantuar në praktikë nëse nuk sigurohet verifikim i plotë. Sipas tij, faktorë politikë dhe ligjorë mund të krijojnë pengesa gjatë procesit të implementimit të mëvonshëm. Kjo do të thotë se vendimi i Kuvendit është vetëm një pjesë e rrugës, ndërsa pjesa tjetër lidhet me mënyrën se si do të funksionojë mekanizmi, si do të organizohen procedurat dhe si do të aplikohen rregullat në terren.
Miratimi i Byrosë, por pa verifikim zbatimi mbetet i pasigurt
Analisti theksoi se në këtë fazë është e rëndësishme të kuptohet dallimi mes miratimit procedural të një ligji dhe rezultateve konkrete. Kur mekanizmi nuk shoqërohet me kontroll e verifikim të qëndrueshëm, krijohen hapësira për zvarritje ose për mosrealizim të plotë të objektivave. Qarri vuri në dukje se ndikimi i faktorëve politikë mund të reflektohet në mënyrën se si institucionet do të marrin përgjegjësi, ndërsa faktorët ligjorë mund të ndikojnë në interpretimin e rregullave, në procedurat dhe në efikasitetin e zbatimit.
Projektligji për Byro Shtetërore për Verifikimin dhe Konfiskimin e Pasurisë së Pajustifikuar, i miratuar në leximin e dytë këtë javë, synon të rrisë aftësinë e institucioneve për të verifikuar origjinën e pasurisë së personave që përfshihen në dyshime për pasuri të pajustifikuar. Miratimi me 66 vota pro dhe pa vota kundër e vendos këtë nismë në një pozicion të avancuar brenda procesit legjislativ, por paralajmërimi i Qarrisë sjell në vëmendje sfidën që vjen pas hapit të votimit.
Në të njëjtën kohë, mënyra si u reflektuan qëndrimet e grupeve në Kuvend tregon se projekti ka pasur mbështetje të gjerë, por jo unanim. Abstentimi i LDK-së dhe mosangazhimi i shumicës së deputetëve të PDK-së në votim e bëjnë të qartë se ka rezerva ose konsiderata politike që shkojnë përtej faktit të thjeshtë të kalimit të projektligjit. Ndaj, ftesa që nënkuptohet nga vlerësimi dhe paralajmërimi i analistit është që institucionet të shkojnë drejt një implementimi të plotë dhe të paanshëm, ku verifikimi të mos mbetet i pjesshëm.
Miratimi i projektligjit në Kuvend dhe rezultati i votimit e çojnë çështjen në fazën ku duhet të konkretizohet funksionimi i Byrosë dhe zbatimi i procedurave për verifikimin dhe konfiskimin. Në këtë kontekst, paralajmërimi i Qarri-t për faktorë politikë dhe ligjorë që mund të pengojnë implementimin nënvizon nevojën që mekanizmi i ri të funksionojë pa vonesa dhe me standarde të qarta. Vetëm kështu, sipas logjikës së ngritur nga analiza, ligji i miratuar në sallë mund të shndërrohet në rezultat real në luftën kundër korrupsionit dhe krimit ekonomik e institucional.
Botuar fillimisht në Albeu