Tërmetet që goditën Venezuelën kanë ngritur shqetësim të madh për shkallën e shkatërrimit. Deri më tani janë konfirmuar të paktën 1,430 të vdekur, 3,238 të plagosur dhe mijëra persona të raportuar si të zhdukur. Përveç tragjedisë në terren, ngjarja ka vënë në fokus edhe një çështje që shpesh keqkuptohet: edhe kur magnituda nuk është “më e madhja e mundshme”, një tërmet mund të jetë shumë shkatërrues, në varësi të kushteve që e rrethojnë.
Sipas të dhënave të raportuara, i pari që goditi Venezuelën veriore gjatë natës kishte magnitudë 7.2 ballë, ndërsa i dyti u mat me magnitudë 7.5. Këto vlera bëjnë pjesë në intervalin 7.0-7.9, i cili konsiderohet mjaft i fortë për të shkaktuar dëme serioze në zona të populluara. Në magnitudë 8.0 ballë e lart, rreziku rritet edhe më shumë, deri në atë që qytete dhe qyteza të tëra mund të shkatërrohen.
Në një vështrim më të gjerë, tërmetet 7.5+ nuk janë aq të rralla sa mund të duket. Që nga viti 2024, Shërbimi Gjeologjik i SHBA-së ka regjistruar 11 tërmete me magnitudë mbi 7.5 në të gjithë botën. Jo të gjitha këto kanë sjellë viktima dhe shkatërrim në të njëjtin nivel siç po raportohet aktualisht nga Venezuela.
Magnituda e lartë dhe vendndodhja: pse goditja ishte kaq shkatërruese
Një pjesë e shpjegimit për dëmet në Venezuelë lidhet me faktin se tërmetet goditën pikërisht pjesën më të populluar të vendit. Kur një lëkundje e fortë ndodh pranë zonave ku jetojnë shumë njerëz, ndikimi ndihet nga një numër më i madh banorësh. Po ashtu, rritet probabiliteti që të preket një përqendrim më i lartë ndërtesash, si dhe infrastruktura publike, përfshirë rrugët dhe urat.
Sipas të dhënave të përmendura, tërmetet patën ndikimin më të madh në qytetin e Karakasit, kryeqytet me më shumë se dy milionë banorë. Në të njëjtën kohë, dëmet u ndjenë dukshëm edhe në shtetin e La Guaira, në bregdetin verior, ku jetojnë rreth 380,000 njerëz. Në këtë rast, shkalla e popullsisë dhe afërsia me qendrat urbane janë faktorë që e bëjnë efektin e lëkundjes më të rëndë për njerëzit dhe për mjedisin e ndërtuar.
Në të kundërt, ka pasur edhe tërmete të tjera me magnitudë të madhe kohët e fundit që kanë ndodhur në zona me popullsi të ulët ose pa popullsi, si në mes të oqeanit. Për shembull, një tërmet me magnitudë 7.6 goditi Oqeanin Paqësor pranë shtetit ishullor të Tongës në mars të këtij viti. Po kështu, tetorin e kaluar një tjetër tërmet me magnitudë 7.6 goditi Grykën Drake—një rrugë detare midis Kilit dhe Antarktidës që lidh oqeanet Paqësor dhe Atlantik. Në këto raste, mungesa e popullsisë e ul drejtpërdrejt ndikimin mbi jetën njerëzore dhe strukturat.
Një tjetër faktor që lidhet me shkatërrimin në Venezuelë është thellësia e tërmeteve. Tërmeti i dytë u regjistrua vetëm 9 kilometra nën sipërfaqen e Tokës, çka zakonisht rrit efektin e lëkundjes në nivel lokal. Tërmete të tjerë mund të ndodhin në thellësi më të mëdha, duke bërë që lëkundja të dobësohet te sipërfaqja dhe, rrjedhimisht, të ketë më pak ndikim të drejtpërdrejtë.
Në kontekstin e ngjarjeve globale, këtë periudhë janë raportuar edhe tërmete të forta në rajone të ndryshme. Më herët këtë muaj, një tërmet me magnitudë 7.8 goditi Filipinet, duke shkaktuar 19 viktima. Në qershor të vitit të kaluar, një tërmet me magnitudë 8.8 goditi bregun e Gadishullit Kamchatka në Rusinë lindore; megjithëse ishte i shtati më i madhi i regjistruar në historinë e vendit, nuk u raportuan viktima të drejtpërdrejta. Një tërmet me magnitudë 6.9 u raportua edhe sot në Japoni, pak pas atyre në Venezuelë, por deri më tani nuk është raportuar për të lënduar ose të vdekur në atë zonë.
Botuar fillimisht në Telegrafi