Një pjesë e madhe e njerëzve që vënë re shenja që mund të lidhen me kancerin, nuk i drejtohen menjëherë mjekut. Kjo sjell vonesa në kontroll dhe rrit rrezikun që sëmundja të zbulohet më vonë, kur trajtimi bëhet më i vështirë. Të dhënat vijnë nga një studim i Cancer Research UK, i cili ka shqyrtuar se pas sa kohe qytetarët vendosin të kërkojnë ndihmë mjekësore pasi vërejnë simptoma alarmuese.
Sipas studimit, një në tre persona parashikon të paktën gjashtë muaj para se të kërkojë ndihmë mjekësore. Analiza tregon se 32 për qind e të anketuarve prisnin të paktën gjashtë muaj për t’u kontrolluar. Ndërkaq, 43 për qind e pjesëmarrësve nuk u kthyen më te mjeku edhe pse simptomat vijonin. Gjatë kësaj periudhe, shenja të mundshme të sëmundjes mund të mos marrin vlerësimin e duhur në kohë, duke ndikuar drejtpërdrejt te rezultati i trajtimit.
Studimi u bazua në përgjigjet e 6.844 të rriturve. Në rezultatet e publikuara, del se shumë prej tyre mendojnë se ka pengesa praktike për të marrë një takim. Më shumë se gjysma e pjesëmarrësve kanë thënë se besonin se ishte e vështirë të siguronin një termin te mjeku i familjes. Për më tepër, mbi një e treta u shprehën se kishin shqetësime të tjera që i pengonin të kërkonin ndihmë mjekësore, duke e shtyrë kontrollin edhe kur simptomat vazhdonin.
Ekspertët e Cancer Research UK theksojnë se vonesa në kontroll mund ta bëjë diagnozën më të komplikuar. Kur një kancer zbulohet në faza më të avancuara, trajtimi bëhet më i vështirë dhe shanset e suksesit ulen. Në këtë kontekst, zbulimi i hershëm del si një nga mënyrat më të rëndësishme për të rritur mundësitë e mbijetesës. Kjo ndodh sepse shumë lloje kanceri trajtohen më me sukses kur diagnostikohen përpara se të përhapen.
Kontrolli i hershëm rrit shanset për trajtim më të suksesshëm
Duke folur për rëndësinë e veprimit të hershëm, drejtoresha ekzekutive e Cancer Research UK, Michelle Mitchell, ka theksuar se është shumë e rëndësishme që kanceri të zbulohet sa më herët, sepse trajtimi ka më shumë gjasa të jetë i suksesshëm. Ajo ka nënvizuar edhe se mbështetja është e disponueshme për çdo person që vëren diçka të pazakontë në trupin e tij. Mesazhi kryesor lidhet me faktin se simptomat e reja ose që vazhdojnë pa shpjegim nuk duhet të lihen pas dore.
Në studim përmenden edhe simptomat që nuk duhen neglizhuar. Ato përfshijnë gunga të pashpjegueshme në trup, vështirësi në gëlltitje, humbje të pashpjegueshme në peshë dhe prani gjaku në jashtëqitje. Këto shenja mund të kenë shkaqe të ndryshme, por fakti që zgjasin, ose shfaqen pa arsye të qartë, është arsye e mjaftueshme për të marrë një vlerësim mjekësor. Sa më shpejt të ndërmerret kontrolli, aq më herët mund të identifikohet problemi dhe të nisë trajtimi, nëse rezulton e nevojshme.
Një rast i përmendur nga ata që kanë përfituar nga një iniciativë lidhet me Carlton Hayman. Ai ka treguar se ka kërkuar këshillë pasi kishte vështirësi në gëlltitje. Pas një dite pune, ai vendosi të fliste me farmacistin, i cili e dëgjoi me kujdes dhe i bëri shumë pyetje. Pas kësaj bisede, Hayman shkoi te mjeku dhe më vonë u diagnostikua me kancer të ezofagut. Ky shembull shërben për të ilustruar se ndarja e shqetësimeve me profesionistë dhe kërkimi i këshillës mund të çojë në kontroll më të shpejtë mjekësor.
Ekspertët vazhdojnë të theksojnë se zbulimi i hershëm mbetet një nga mënyrat më të mira për të rritur shanset e mbijetesës. Me diagnozë në kohë, trajtimi mund të përshtatet më mirë dhe shumë lloje kanceri kanë rezultate më të mira kur diagnostikohen përpara se të përhapen. Në total, të dhënat e Cancer Research UK tregojnë se një pjesë e madhe e njerëzve po e shtyn kontrollin, ndërsa pengesat kryesore duket se lidhen me kohën që kërkojnë për t’u kontrolluar dhe vështirësitë praktike për të marrë një termin te mjeku i familjes.
Botuar fillimisht në Koha.net