Për shumë gra, disa ditë para menstruacioneve sjellin një ndryshim të dukshëm në oreks. Një nga shfaqjet më të zakonshme është dëshira për çokollatë dhe ëmbëlsira, e cila shpesh duket e vështirë për t’u kontrolluar. Kjo periudhë lidhet me sindromën premenstruale, të njohur si PMS (Premenstrual Syndrome), një gjendje që shoqërohet me simptoma të shumta dhe që ka baza biologjike, por edhe ndikime psikologjike.
Kur flitet për “uri hedonike”, bëhet fjalë për dëshirën për të ngrënë për kënaqësi, edhe kur nuk ka një uri reale. Në rastin e grave që përjetojnë PMS, kjo formë e urisë shfaqet më fort dhe mund të ndikojë në preferencat ushqimore dhe në mënyrën si organizmi kërkon ushqime të caktuara. Në atë fazë, faktorë si irritimi, ankthi dhe ndryshimet emocionale mund të përforcojnë ndjeshmërinë ndaj ushqimeve të caktuara, duke e bërë më të vështirë rezistencën ndaj ëmbëlsirave.
Në të njëjtën kohë, PMS nuk manifestohet vetëm si ndryshim oreksi. Ajo diagnostikohet kur simptomat që shfaqen para menstruacioneve janë të mjaftueshme për të penguar jetën e përditshme dhe përsëriten në çdo cikël. Këto simptoma përfshijnë dhimbje, irritim dhe ndryshime në oreks. Sipas shpjegimeve të lidhura me ciklin menstrual, këto ndryshime ndodhin në fazën e vonshme luteale të ciklit, kur trupi kalon përmes luhatjeve hormonale që ndikojnë edhe te ndjenjat dhe dëshirat ushqimore.
Një nga gjetjet kryesore të studimit të përmendur lidhet pikërisht me ushqimet me përmbajtje të lartë energjie. Studiuesit analizuan 150 gra në faza të ndryshme të ciklit menstrual, duke i krahasuar ato mes atyre që kishin PMS dhe atyre pa PMS. Rezultatet treguan se gratë me PMS përjetojnë rritje të ndjeshme të dëshirës për ushqim, sidomos për ushqime të pasura me karbohidrate dhe kalori. Me fjalë të tjera, “tërheqja” ndaj ëmbëlsirave si çokollata nuk është vetëm një rastësi, por lidhet me mënyrën se si trupi dhe truri reagojnë gjatë periudhës para menstruacioneve.
Çokollata “tërhiqet” më fort gjatë PMS për shkak të oreksit hedonik
Studimi thekson se gratë me PMS përjetojnë më shpesh uri hedonike gjatë gjithë ciklit. Ato janë më të ndjeshme ndaj pamjes dhe aromës së ushqimeve, veçanërisht ndaj atyre kalorike. Kjo ndjeshmëri lidhet me mënyrën se si sistemi i shpërblimit në tru reagon ndaj sinjaleve që sjell ushqimi. Kur dëshira forcohet, rezultati shpesh është marrje më e lartë e kalorive para menstruacioneve, duke e bërë periudhën më të vështirë për ruajtjen e ekuilibrit ushqimor.
Një faktor tjetër i rëndësishëm janë ndryshimet hormonale gjatë ciklit menstrual. Luhatjet e estrogjenit dhe progesteronit ndikojnë në rregullimin e sistemit të shpërblimit në tru dhe, si pasojë, rrisin dëshirën për ushqim. Ky ndikim vërehet veçanërisht te gratë që përjetojnë PMS, ku sinjalet hormonale bashkëveprojnë me elemente neurologjike. Pra, rritja e dëshirës për çokollatë dhe ëmbëlsira nuk shpjegohet vetëm me “vullnetin”, por me një kombinim kompleks që lidhet me biologjinë dhe mënyrën si përpunohet kënaqësia nga ushqimi.
Përtej kuptimit të mekanizmit, studimi sugjeron se njohja e këtyre proceseve është thelbësore për të krijuar rekomandime ushqimore të personalizuara. Strategjitë që përshtaten me fazat e ciklit menstrual mund të jenë më efektive, sidomos për gratë që përjetojnë simptoma të rënda të PMS-it. Kjo qasje lidhet me menaxhimin më të qëndrueshëm të oreksit dhe, në fund të fundit, me ruajtjen e shëndetit të përgjithshëm gjatë periudhës kur trupi kalon ndryshime më intensive.
Botuar fillimisht në Bota Sot