Kur lojtarët e futbollit përplasen, rreziku nuk përfundon vetëm te humbja e ndjenjave, te ligamente të këputura apo te zënia keq e nyjave. Shpesh, skenarët në fushë janë më të drejtpërdrejtë dhe më të dukshëm: një hundë e thyer, shumë gjak dhe trajtim që, në shumë raste, kryhet jashtë vijave kufizuese. Por, pas rikthimit në lojë, një pjesë e problemeve mund të mos shfaqen menjëherë, duke lënë pasoja që ndikojnë edhe pas ndeshjes.
Një element që vihet re gjithnjë e më shumë është përdorimi i maskave mbrojtëse. Përtej pamjes që mund të krijojë përshtypjen se futbollistët janë “të fortë”, maskat shërbejnë si mbrojtje gjatë rikuperimit dhe, në disa raste, si mënyrë për të parandaluar përkeqësime. Mjeku Farhad Ardesh nga Beverly Hills, kirurg plastik rekonstruktiv dhe estetik, thekson se rreziku ekziston dhe këto lëndime shpesh nënvlerësohen në futboll, pikërisht sepse disa prej efekteve nuk duken në pamje të parë.
Ardesh shpjegon se një lëndim i vogël nga jashtë mund të sjellë dëmtime serioze brenda. Ai përmend shembullin e hundës: nga jashtë mund të duket vetëm pak e ënjtur ose e shtrembër, por brenda saj mund të ketë deformim që, për lojtarët, mund të ndikojë realisht në frymëmarrje. Kjo është arsyeja pse shumë sportistë zgjedhin të mos e anashkalojnë problemin vetëm sepse duken “mirë” në fushë, apo sepse janë rikthyer relativisht shpejt në stërvitje.
Maskat po bëhen më të zakonshme nga nevoja për mbrojtje dhe frymëmarrje
Frika dhe kujdesi i brendshëm i lojtarëve shihen qartë pikërisht te skenat e Kupës së Botës, kur disa prej tyre mbajnë maska mbrojtëse pas lëndimeve në nofull ose në pjesë të tjera të fytyrës. Kur goditjet vijnë nga afër dhe me shpejtësi, edhe zonat që duken të “mbrojtura” nga jeta e përditshme nuk garantojnë të njëjtën siguri brenda një loje me intensitet të lartë. Në këtë kontekst, maskat kthehen në një zgjidhje praktike për të reduktuar rrezikun gjatë rikthimit.
Ndër futbollistët që kanë luajtur me maska mbrojtëse janë Djed Spence i Anglisë dhe Stefan Posch i Austrisë. Në listë përfshihet edhe portieri i Algjerisë, Luca Zidane. Po ashtu, në histori të futbollit janë përmendur lojtarë të klasit botëror që kanë vënë maskë pas lëndimeve: Kylian Mbappen e Francës, i cili mbante maskë për ta mbrojtur hundën e thyer në “Euro 2024”, si dhe Joshko Gvardiol, i cili kishte maskë mbrojtëse në Botërorin 2022.
Për kirurgët, thotë Ardesh, maskat nuk janë vetëm një detaj vizual. Ato lidhen me efektin e traumës dhe me faktin se fytyra është shumë e brishtë pas lëndimeve të shkaktuara nga goditjet me bërryl apo nga operimet. Qëllimi i mjekëve është të ruajnë sa më mirë strukturat dhe ashtin, në mënyrë që sportisti të mund të vazhdojë karrierën pa u përballur me komplikime afatgjata. Në një sport ku reagimi i shpejtë është vendimtar, çdo shqetësim i vazhdueshëm në frymëmarrje ose në zonat e ndjeshme mund të ndikojë në performancë.
Portierët, sipas Ardesh, janë të ekspozuar ndaj rreziqeve më të mëdha për lëndime në fytyrë. Ata përballen më shpesh me situata ku duhet të bëjnë tentime për të shpëtuar portën, duke rritur shanset për goditje me bërryl, me kokë apo edhe me gju. Për këtë arsye, portierët kanë më shumë gjasa të marrin goditje të drejtpërdrejta në fytyrë. Megjithatë, mjeku nuk pret që mbrojtja e fytyrës të bëhet e detyrueshme në sporte ku përfshihen shpejtësia, vizioni dhe rehatia. Sipas tij, maskat kanë kuptim kryesisht për lojtarët që janë duke u rikuperuar nga lëndimi, sepse atëherë ato plotësojnë një nevojë konkrete dhe lidhen drejtpërdrejt me mbrojtjen gjatë rikthimit në garë.
Botuar fillimisht në Koha.net