Deri në fillim të viteve ’90, shumë shoferë mbanin mend një detaj që e dallonte menjëherë flotën e makinave franceze: fenerët kryesorë me dritë të verdhë. Ajo ngjyrë nuk ishte thjesht një zgjedhje estetike, por lidhej me një ide që nis nga kujtesa e frikës për një konflikt të madh ushtarak dhe me mënyrën se si Franca i përktheu ato shqetësime në rregulla teknike për automjetet.
Ngjarja që i jep kuptim këtij fakti kthehet në vitin 1936. Në atë periudhë, autoritetet franceze miratuan një rregullore që përcaktonte përdorimin e një lloj fenerësh me dritë të verdhë. Ideja pas kësaj mase ishte përqendruar te mundësia e një lufte të re të madhe dhe te nevoja për të pasur një sinjalizim të veçantë nga makinat, veçanërisht në kushte të vështira shikimi.
Me kalimin e kohës, ky rregullim u reflektua në atë që shiheshin rrugëve. Pothuajse çdo veturë franceze, në praktikë, e mbante këtë element karakteristik: dritat kryesore me ngjyrë të verdhë. Kështu, fenerët e verdhë u kthyen në një lloj “shenje identifikimi” për automjetet nga Franca, një tipar që mbeti i pranishëm në shumë modele dhe që e bënte më të lehtë dallimin e tyre pa pasur nevojë të shikohej marka apo modeli.
Rëndësia e këtij detaji bëhet më e kuptueshme kur shihet se si rregulloret teknike mund të ndikojnë në tradita vizuale për dekada. Në vend që të ndryshonte nga viti në vit, praktika u mbajt dhe u konsolidua, duke krijuar një standard të qartë në tregun francez. Kjo është arsyeja pse, edhe vite më vonë, shoferët e mësuar me rrugët e asaj kohe e kujtonin menjëherë atë tipar: dritat e verdha si pjesë e identitetit të makinave franceze.
Pse fenerët e verdhë u bënë simbol—dhe kur nisën të hiqen
Ndërkohë, me ndryshimin e standardeve dhe të mënyrës se si rregullohej dritaria e automjeteve, fenerët e verdhë nisën të humbnin terren. Përfundimisht, ata nuk u mbajtën më si tipar i kërkuar. Kjo shpjegon edhe pse sot, në shumicën e rasteve, nuk i shohim më si element tipik në të njëjtën formë siç ishte deri në fillim të viteve ’90.
Historia e këtyre fenerëve lidhet, pra, me një zinxhir vendimesh që nisën nga viti 1936 dhe një rregullore që u miratua me logjikën e përgatitjes për një skenar lufte. Më pas, standardi u materializua në prodhimin e veturave dhe u shndërrua në një tipar që e dallonte Francën në sy të shoferëve. Kur normat e reja teknike morën përparësi, dritat e verdha u hoqën dhe, bashkë me to, edhe “simbolika” që kishin krijuar ndër vite.
Me pak fjalë, fenerët e verdhë të makinave franceze nuk ishin thjesht një detaj i rastësishëm: ata u bënë të tillë për shkak të një rregulloreje të vitit 1936, të miratuar në një periudhë kur qeveria franceze po mendonte për mundësinë e një lufte të re të madhe. Për dekada, ky vendim u pa në rrugë dhe krijoi një identitet vizual që njerëzit e mbanin mend deri në fillim të viteve ’90, para se ndryshimet në rregulla të çonin në heqjen e fenerëve të verdhë si praktikë e zakonshme.
Botuar fillimisht në Albeu