Protestat masive të rinisë dhe qytetarëve serbë, të cilat po ndodhin në mbështetje të kërkesave “krejtësisht tokësore dhe ekzistenciale”, kanë nxjerrë në pah pakënaqësinë ndaj një modeli drejtimi që, sipas analizës së bërë, mbështetet te krimet e së kaluarës për të ruajtur një narrativë “hyjnore” dhe mitike për Serbinë e Madhe. Në këtë këndvështrim, kërkesat e demonstruesve përqendrohen te llogaridhënia, drejtësia dhe shteti ligjor, si bazë për një të ardhme të prekshme për shoqërinë.
Në këtë proces, theksohet se roli i Aleksandar Vuçiqit lidhet me një formulë të konsoliduar të vendimmarrjes. Analiza e përmend si koncept “Strategic Ambiguity”, që në shqip interpretohet si “Fleksibiliteti Strategjik”. Sipas përshkrimit, kjo qasje e trajton paqartësinë dhe kontradiktën si diçka që shërben si aset në marrëdhënie ndërkombëtare, duke i mundësuar të krijohen realitete dhe narracione të ndryshme për audienca të ndryshme.
Koncepti i fleksibilitetit, në këtë artikull, lidhet edhe me një praktikë të quajtur “politika e disa karrigeve”. Në vend të një kursi të qartë, orientimi i politikës së jashtme paraqitet si një marrëdhënie e balancuar “a la carte” me fuqitë kundërshtuese të botës. Kështu, sipas skemës së përshkruar, krijohen hapësira manovrimi që shërbejnë për të ndërtuar aleanca të caktuara sipas interesave dhe momentit diplomatik.
Në përshkrimin e dhënë jepen edhe shembuj konkretë të kësaj logjike. Përmendet se, në disa çështje, Amerikës i jepet mbështetje ushtarake për Ukrainën, ndërsa Rusisë i jepet furnizim me gaz. Po ashtu, përmenden bashkëpunime të tjera: kinezëve u lidhet me infrastrukturën, francezëve me Rafalet, dhe gjermanëve me litiumin. Ideja që del nga ky varg shembujsh është se qasja e tillë u jep liderëve mundësi të përshtasin marrëdhëniet sipas partnerëve, duke krijuar hapësira të ndryshme ndikimi.
Fleksibiliteti strategjik: nga “disa karrige” te pritshmëritë për drejtësi
Një element i theksuar në tekst është edhe mënyra si kjo qasje përkthehet brenda vendit. Sipas formulimit, qytetarëve serbë u komunikohet se pavarësia patriotike në skenën ndërkombëtare është në thelb të këtij kursi. Ndërkohë, teksti argumenton se një regjim që kërkon legjitimitetin tek krimet e së kaluarës, nuk arrin të ofrojë të ardhme për shoqërinë e vet. Në këtë kuadër, protestat shfaqen si një reagim kolektiv, i cili synon ta zhvendosë debatin drejt çështjeve të së drejtës dhe përgjegjësisë institucionale.
Pjesa kryesore e protestuesve përshkruhet si kërkesë për llogaridhënie dhe drejtësi, jo për slogane apo pretendime abstrakte. Teksti e paraqet këtë si kërkim për shtet ligjor, si diçka që ndikon drejtpërdrejt në jetën e përditshme. Përballë një narrativë që ndërtohet, sipas përshkrimit, mbi elementë mitikë, demonstruesit kërkojnë zgjidhje konkrete dhe kushte që e bëjnë shoqërinë më të qëndrueshme në plan afatgjatë.
Në fund, artikulli e lidh drejtpërdrejt përballjen politike me çështjen e të ardhmes shoqërore. Ai nënvizon se, ndërsa autoriteti përpiqet të mbajë në këmbë një interpretim të veçantë të historisë, të rinjtë dhe qytetarët po dalin në protesta për të kërkuar përgjegjësi, standarde të drejtësisë dhe respektim të shtetit ligjor. Kështu, lëvizja masive pozicionohet si një sinjal se shoqëria kërkon një kurs që u jep prioritet kushteve reale dhe të matshme, përballë një logjike që mbështetet në narrativat e së shkuarës.
Botuar fillimisht në Koha.net