Në Prishtinë është miratuar projekti ideor për instalimet nëntokësore në sheshin “Xhorxh Bush”, por ky miratim nuk nënkupton automatikisht nisjen e punimeve konkrete pa procedura të mëtejshme.
Çështja ka nisur në mars të vitit të kaluar, kur Komuna, pa marrë lejet përkatëse nga institucionet kompetente për trashëgiminë kulturore, synonte të kryente punime në mes të pesë monumenteve dhe zonës së mbrojtur të Qendrës Historike të Prishtinës. Në atë kohë, punimet u ndërprenë, pasi Komuna nuk kishte arritur të merrte miratim nga Instituti i Kosovës për Mbrojtjen e Monumenteve, i vetmi institucion me mandat për të miratuar apo refuzuar projekte që prekin trashëgiminë arkitekturore.
Ndërprerja lidhej edhe me faktin se Komuna nuk kishte siguruar pëlqimin e duhur për ndërhyrjet e parashikuara. Pas aplikimit për leje, ajo nuk u miratua kryesisht për shkak të lokaleve që ishin paraparë në kuadër të projektit. Kjo nënkuptonte se procedura nuk ishte kompletuar sipas kërkesave ligjore, sidomos në pjesën që i përket ndikimit në trashëgiminë kulturore të zonës.
Pikërisht në këtë kontekst, tashmë është bërë e qartë se miratimi i projektit ideor nuk funksionon si leje e plotë për implementim të punimeve në terren. Instituti i Kosovës për Mbrojtjen e Monumenteve ka dhënë miratim për projektin ideor për punimet e infrastrukturës nëntokësore për menaxhimin e ujërave të ujësjellësit dhe kanalizimit në sheshin “Xhorxh Bush”. Sidoqoftë, ky miratim mbetet një hap i parë procedural dhe, për të kaluar në realizim, duhet të miratohet edhe projekti kryesor i detajizuar.
Projekti ideor për instalimet nëntokësore nuk është “leje” për punime pa miratimin e projektit kryesor
Për më tepër, vlen të theksohet se miratimi i bërë nga Instituti lidhet me një proces tjetër, ndërsa implementimi i projektit për sheshin “Xhorxh Bush”, i cili ka vlerë mbi 18 milionë euro, kërkon miratim të veçantë. Ky projekt ishte ndërprerë qysh prej marsit të vitit të kaluar, kur punimet u ndalën për arsye që lidhen me mungesën e pëlqimeve të institucioneve të trashëgimisë kulturore.
Me fjalë të tjera, edhe pse institucionet kanë dhënë sinjal për komponentin e infrastrukturës nëntokësore për menaxhimin e ujërave dhe kanalizimit, kjo nuk i hap rrugë automatikisht fazës së zbatimit të plotë të projektit që prek sheshin në përgjithësi. Për të vijuar, kërkohet miratim i projektit kryesor të detajizuar dhe plotësimi i procedurave përkatëse, në mënyrë që ndërhyrjet të mos kryhen pa bazën e duhur ligjore dhe pa pëlqimet e nevojshme.
Rrethanat e krijuara tregojnë se procedura ka qenë e ndërlikuar për shkak të pozitës së sheshit “Xhorxh Bush”, i cili gjendet në një zonë ku ndikimi në monumentet dhe në territorin e mbrojtur sjell detyrime shtesë. Komuna kishte synuar fillimin e punimeve pa marrë pëlqimet paraprake të nevojshme nga Instituti, ndërsa më pas procesi u ndal për të shmangur ndërhyrje të paautorizuara. Tani, miratimi i projektit ideor për instalimet nëntokësore qartëson se çdo fazë e projektit duhet të kalojë nëpër filtra të veçantë miratimi, që nga ideja e deri te projekti kryesor i detajizuar.
Ndërkohë, fakti që miratimi ekzistues i Institutit nuk barazohet me leje për punime pa miratime të tjera tregon se procesi nuk është mbyllur. Projekti mbi 18 milionë euro kërkon etapa të reja miratimi, ndërsa kushti i pëlqimit dhe i respektimit të procedurave ligjore mbetet thelbësor për çdo ndërhyrje që mund të ndikojë në trashëgiminë kulturore të Prishtinës.
Botuar fillimisht në Koha.net