Presidenca irlandeze e Këshillit të Bashkimit Evropian duket se nuk e ka ndryshuar kursin sa i përket aplikimit të Kosovës për statusin e vendit kandidat. Megjithatë, nga Irlanda po përcillet një mesazh, që shfaq mbështetje, por të kushtëzuar me përmbushjen e reformave dhe zbatimin e kritereve të kërkuara nga BE-ja. Në vlerësimet që vijnë nga ky shtet evropian, shqyrtimi i aplikimit kosovar për statusin kandidat shihet me pak gjasa të ndodhë këtë vit.
Sipas një përgjigjeje të Presidencës Irlandeze në ardhje të Këshillit të BE-së, përfaqësues të saj kanë theksuar se Irlanda do të mbështesë përparimin e vendeve kandidate dhe atyre që potencialisht synojnë integrimin, përfshirë Kosovën. Por mbështetja, siç thuhet në komunikim, do të jetë “aty ku mundësojnë kushtet” dhe vetëm nëse zbatohen “të gjitha reformat e nevojshme”. Në praktikë, kjo nënkupton se procesi nuk lidhet vetëm me vullnetin politik të presidencës, por edhe me plotësimin e kërkesave që BE-ja i vendos për çdo fazë të rrugës drejt anëtarësimit.
Irlanda është shtet që pritet ta udhëheqë Këshillin e BE-së në periudhën korrik–dhjetor, pra gjatë 6 muajve të ardhshëm. Pikërisht gjatë kësaj kohe, autoritetet irlandeze e kanë cilësuar zgjerimin e BE-së si prioritet kyç të presidencës. Në këtë kuadër, përmendet se synohet që të përcillet progresi për të gjitha vendet në rrugën e integrimit, përfshirë ato që janë kandidate ose kandidate potenciale.
Ndërkohë, aplikimi i Kosovës ka hasur në një pengesë të brendshme që lidhet me funksionimin e institucioneve. Që prej 20 muajsh, me përjashtim të periudhave të shkurtra, Kosova ka pasur vështirësi në krijimin dhe ruajtjen e institucioneve funksionale. Kjo situatë, sipas vlerësimeve të përmendura në analizën politike të politikës së jashtme, ka ndikuar që vendi të mos përparojë në rrugën për marrjen e statusit kandidat.
BE-ja shikon progresin vetëm kur zbatohen reformat
Një ndikim i drejtpërdrejtë i mungesës së institucioneve funksionale, është përmendur edhe te rreziku i mjeteve të Planit të Rritjes të BE-së. Programi i këtij plani ka vlerë që shkon në qindra miliona euro, ndërsa paqëndrueshmëria institucionale mund të kompromentojë ritmin e përmbushjes së detyrimeve dhe të përdorimit të fondeve të planifikuara. Në këtë mënyrë, çështja e statusit kandidat lidhet jo vetëm me vlerësime procedurale, por edhe me kapacitetin e brendshëm për të zbatuar reformat që kërkon BE-ja.
Programi i presidencës irlandeze, gjithashtu, parashikon veprime në fusha të tjera të rëndësishme për proceset e zgjerimit. Në njoftim thuhet se do të avancohet draftimi i traktatit për anëtarësimin e Malit të Zi në BE, ndërsa pritet të ketë progres të shpejtë në negociata me Ukrainën. Këto elemente tregojnë se presidenca ka synime konkrete për rajonin dhe për proceset e integrimit, por edhe se çdo progres lidhet me ecurinë e reformave dhe negociatave përkatëse.
Për Kosovën, mesazhi që vjen nga Irlanda në periudhën korrik–dhjetor është i qartë: mbështetja për integrim ekziston, por kushtëzohet. Në përgjigje theksohet se aplikimi për statusin e vendit kandidat ka pak gjasa të trajtohet këtë vit. Kjo vë në qendër domosdoshmërinë që Kosova të adresojë pengesat e brendshme dhe të përmbushë reformat e kërkuara, në mënyrë që të krijohen kushtet për një vendimmarrje të mundshme nga BE-ja. Në një fazë ku presidenca irlandeze e sheh zgjerimin si prioritet, procesi Për Kosovën pritet të ecë vetëm nëse plotësohen kriteret përkatëse.
Botuar fillimisht në Koha.net