Pollozhani: Mali i Zi në BE mund të ndryshojë debatin në RMV

Hulumtuesja Lura Pollozhani ka vlerësuar se përparimi i Malit të Zi drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian mund të ketë ndikim të drejtpërdrejtë edhe në Maqedoninë e Veriut, veçanërisht në mënyrën se si zhvillohet debati politik rreth reformave dhe procesit eurointegrues. Deklaratat e saj u bënë në podcastin “PIKË”, në bashkëbisedim me publicistin Veton Surroi, ku u trajtuan kriza politike në Maqedoninë e Veriut, mungesa e një shtyse të qartë për ndryshimet kushtetuese dhe raportet mes partive kryesore në pushtet dhe opozitë. Biseda u publikua më 10 maj 2026, në orën 20:47, dhe u fokusua te gjendja aktuale politike në vend, ku procesi i integrimit evropian mbetet i lidhur ngushtë me çështjet e brendshme institucionale dhe partiake.

Pollozhani theksoi se skena politike në Maqedoninë e Veriut po përballet me një ngërç, ku nuk shihet një forcë e fuqishme që do të mund t’i shtynte përpara ndryshimet kushtetuese të kërkuara për procesin e integrimit në Bashkimin Evropian. Ajo e lidhi këtë situatë me dobësinë politike të disa aktorëve kryesorë, si dhe me mënyrën se si partitë shqiptare dhe maqedonase po pozicionohen në raport me pushtetin, opozitën dhe reformat. Në qendër të analizës së saj ishte edhe fakti se çështja e ndryshimeve kushtetuese nuk po trajtohet vetëm si proces teknik apo institucional, por edhe si temë që prek perceptimet publike, legjitimitetin politik dhe besimin ndaj Bashkimit Evropian.

Në këtë kontekst, Pollozhani foli për Bashkimin Demokratik për Integrim, duke nënvizuar se kjo parti, ndonëse mori më shumë vota, përfundoi në opozitë dhe nuk po arrin të përshtatet me këtë rol. Ajo tha se BDI-ja nuk po funksionon mirë jashtë pushtetit dhe po refuzon të reformohet nga brenda, gjë që, në vlerësimin e saj, e vështirëson edhe më shumë krijimin e një dinamike të re politike. “Kemi një BDI që edhe pse mori më shumë vota, doli në opozitë dhe nuk di të sillet në opozitë”, ka thënë ajo. Kjo deklaratë u vendos në kuadër të diskutimit për mënyrën se si partitë që kanë qenë gjatë në pushtet përballen me sfidën e opozitarizmit dhe me nevojën për riorganizim të brendshëm.

Mali i Zi në BE dhe debati politik

Një pjesë e rëndësishme e diskutimit lidhej me mundësinë që anëtarësimi i Malit të Zi në Bashkimin Evropian të ndryshojë krejt atmosferën politike në Maqedoninë e Veriut. Pollozhani u shpreh qartë se një zhvillim i tillë do të kishte peshë jo vetëm rajonale, por edhe të brendshme për Maqedoninë e Veriut, sepse do ta bënte më të dukshëm faktin se procesi i zgjerimit mund të prodhojë rezultate konkrete. Në një ambient ku Bashkimi Evropian vazhdon të perceptohet nga një pjesë e opinionit si një aktor jo plotësisht i besueshëm, hyrja e një vendi fqinj në BE do të mund të ndikonte në mënyrën se si qytetarët dhe partitë e shohin çmimin politik të reformave. “Por me hyrjen e Malit të Zi ndryshon kjo”, u shpreh Pollozhani.

Ajo kritikoi edhe koalicionin shqiptar në pushtet, VLEN, duke vlerësuar se ndikimi i tij në qeveri është i kufizuar. Arsyeja kryesore, në analizën e saj, lidhet me numrat e vegjël dhe me raportin e këtij koalicioni me VMRO-DPMNE-në. Pollozhani tha se pozicioni i VLEN-it brenda qeverisë nuk e lejon të ushtrojë ndikim të madh në vendimmarrje, për shkak se VMRO-DPMNE nuk ka shumë nevojë për të në aspektin e mbajtjes së pushtetit. “VMRO-ja ka aq pak nevojë për ata në qeveri, saqë kjo e pamundëson influencën e tyre”, deklaroi ajo. Në këtë mënyrë, ajo e paraqiti koalicionin shqiptar në pushtet si aktor me hapësirë të kufizuar politike në raport me partnerin kryesor qeveritar.

Pollozhani e lidhi mungesën e shtytjes për ndryshimet kushtetuese edhe me gjendjen e LSDM-së, e cila ndodhet në pozitë të dobët politike. Në vlerësimin e saj, ky dobësim e bën edhe më të vështirë krijimin e një presioni të gjerë politik për reformat që kërkohen në kuadër të procesit eurointegrues. Pa një opozitë të fortë, pa një parti shqiptare në opozitë që arrin të reformohet dhe pa një koalicion shqiptar në pushtet me ndikim të madh, hapësira për shtytjen e ndryshimeve kushtetuese mbetet e kufizuar. Kjo e vendos Maqedoninë e Veriut në një situatë ku nevoja për reforma ekziston, por mekanizmat politikë për t’i çuar përpara ato duken të dobët.

Ajo shtoi se një pjesë e opinionit publik në Maqedoninë e Veriut i sheh ndryshimet kushtetuese si “poshtërim”, një perceptim që e rëndon edhe më shumë debatin politik. Në të njëjtën kohë, Bashkimi Evropian vazhdon të shihet nga një pjesë e qytetarëve si një aktor jo plotësisht i besueshëm, çka ndikon në gatishmërinë për të pranuar kompromise të reja politike. Pikërisht këtu, Pollozhani e vendosi rëndësinë e mundshme të hyrjes së Malit të Zi në BE: një ngjarje e tillë do të mund të ndryshonte bindjet, pritjet dhe llogaritë politike në Maqedoninë e Veriut. Mesazhi i saj ishte se zhvillimet rajonale, veçanërisht ato që lidhen me zgjerimin evropian, mund të ndikojnë drejtpërdrejt në klimën e brendshme politike dhe në mënyrën se si partitë e qytetarët e shohin rrugën drejt Bashkimit Evropian.

Botuar fillimisht në Koha.net