Shumë pronarë të shpendëve shtëpiakë, veçanërisht të papagajve, vazhdojnë t’i ushqejnë kryesisht me përzierje farash. Në dukje, kjo mënyrë duket krejt natyrale: në një enë vendosen fara luledielli, mel dhe lloje të tjera, dhe shpendi duket se po ngopet pa problem. Megjithatë, praktika veterinare tregon se ushqimi i bazuar thuajse vetëm te farat mund të krijojë probleme serioze ushqyese, të cilat shpesh shfaqen ngadalë dhe vihen re vetëm pasi kanë ndikuar në shëndet.
Arsyeja kryesore lidhet me përbërjen e shumicës së farave. Ato zakonisht kanë shumë yndyrë, por ofrojnë pak vitamina, minerale dhe proteina të rëndësishme. Përveç kësaj, zogjtë priren të zgjedhin pjesët më të “shijshme” dhe më të pasura me yndyrë, duke e bërë ushqimin edhe më të pabalancuar. Kështu, edhe pse ena me fara duket gjithmonë plot, realisht zogu po konsumon vazhdimisht të njëjtat elemente, ndërsa i mungojnë të tjerët që i nevojiten për funksionimin normal të organizmit.
Një tjetër problem është se pasojat nuk shfaqen menjëherë. Një papagall mund të duket i shëndetshëm në pamje të parë, por brenda trupit zhvillohen gradualisht çrregullime që lidhen me peshën dhe organet. Në këtë mënyrë, mund të lindë mbipesha, mund të shfaqet mëlçi e yndyrshme, si dhe të ulet cilësia e puplave. Për më tepër, mungesa të rëndësishme mund të prekin vitaminën A dhe kalciumin, të cilat janë thelbësore për shëndetin e përgjithshëm dhe mirëmbajtjen e trupit.
Ushqimi i peletuar ofron balancë më të sigurt se përzierjet me fara
Kur bëhet fjalë për ushqyerje selektive, rreziku rritet edhe më shumë. Zogjtë nuk hanë në mënyrë të rastësishme: ata zgjedhin farat që u pëlqejnë më shumë. Kjo do të thotë se, në vend që të marrin një spektër të gjerë lëndësh ushqyese, zogu konsumon vazhdimisht të njëjtin model. Rezultati është rrezik më i lartë për mungesa ushqyese, sepse dieta nuk mbulon në mënyrë të mjaftueshme vitaminat, mineralet dhe proteinat e nevojshme për zhvillim dhe mirëmbajtje.
Pikërisht për këtë arsye, ushqimi i peletuar konsiderohet një opsion bazë më i sigurt për shumë zogj shtëpiakë. Ndryshe nga farat, peletat janë të formuluara në mënyrë që çdo pjesë të përmbajë një raport më të balancuar të vitaminave, mineraleve, proteinave dhe elementeve të tjera thelbësore. Kjo nuk do të thotë se peletat janë ushqimi i vetëm që duhet dhënë, por se ato mund të shërbejnë si bazë më e qëndrueshme. Shtimi i perimeve të freskëta, disa frutave dhe ushqimeve të tjera të sigurta ka rol të rëndësishëm, sepse sjell lëndë shtesë ushqyese dhe, njëkohësisht, stimulim mendor për zogun.
Kalimi nga dieta me fara te peletat duhet të bëhet gradualisht. Shpendët janë të lidhur me zakonet e tyre dhe mund të refuzojnë ushqimin e ri edhe nëse është më cilësor. Në fillim, shumë prej tyre nuk i njohin peletat si ushqim, prandaj një ndryshim i menjëhershëm mund të çojë që zogu të mos hajë fare. Për këtë arsye, ushqimi i ri futet ngadalë, duke mbajtur për një kohë edhe një pjesë të ushqimit të vjetër. Gjatë periudhës së përshtatjes, është e rëndësishme të ndiqet pesha trupore dhe sjellja e shpendit, pasi zogjtë mund të fshehin shenjat e urisë për një kohë të gjatë.
Nevojat nuk janë të njëjta për të gjithë zogjtë. Lloje të ndryshme kanë kërkesa të ndryshme ushqyese dhe kjo ndikohet edhe nga mosha, madhësia, niveli i aktivitetit dhe gjendja shëndetësore. Një arsye që shumë pronarë vazhdojnë me fara është përshtypja se zogu “i shijon më shumë”. Megjithatë, preferenca nuk do të thotë gjithmonë zgjedhje e shëndetshme. Zogjtë shpesh tërhiqen nga ushqimi më i yndyrshëm, sepse ka më shumë energji dhe aromë. Në këtë kuptim, farat dhe peletat nuk duhet parë si kundërshtarë, por si pjesë e një diete më të balancuar: te shumë shpendë shtëpiakë peletat mund të shërbejnë si baza ushqyese, ndërsa farat të përdoren si shtesë ose si shpërblim i rastësishëm.
Në fund, ushqyerja e duhur nuk ka të bëjë vetëm me faktin që zogu ndihet i ngopur. Qëllimi është që organizmi të marrë gjithçka i nevojitet për shëndet, jetëgjatësi dhe cilësi më të mirë jete. Duke e bërë dietën më të balancuar dhe duke respektuar ritmin e kalimit nga farat te peletat, pronarët mund të ulin rrezikun e problemeve që lidhen me mungesat ushqyese dhe dietat jo të plota.
Botuar fillimisht në Telegrafi