Një projekt i nisur prej kohësh është finalizuar me përurimin e Muzeut të Masakrës në “Lagjen e Boshnjakëve” në Mitrovicë. Ceremonia u mbajt të hënën pasdite, ku u bë e ditur se ndërhyrjet kanë synuar ruajtjen e shtëpisë dhe krijimin e kushteve të qëndrueshme për ta shndërruar atë në vend kujtese.
Me këtë rast, kryeministri Albin Kurti e ka lidhur përurimin me rëndësinë e së vërtetës historike dhe me nevojën për edukim të brezave të rinj. Ai ka theksuar se “Ky projekt, në vlerë prej afro 150 mijë eurosh, në këtë vend të kujtesës, është investim në vetëdijen historike të shoqërisë sonë dhe në edukimin e brezave të rinj. Sepse pa të vërtetën nuk mund të ketë drejtësi të plotë, ndërsa pa drejtësi nuk mund të ketë paqe të qëndrueshme”.
Ndërtimi që po shndërrohet në muze lidhet drejtpërdrejt me ngjarjet e prillit të vitit 1999 në Mitrovicë. Në atë shtëpi, në prill të vitit 1999, u vranë 9 civilë shqiptarë nga forcat serbe. Përtej tragjedisë së asaj periudhe, ndërtesa kishte edhe elemente identifikuese të së kaluarës: më herët aty ishin të pranishme tabela me emrat e të vrarëve.
Sipas informacioneve për realizimin e projektit, investimi i Ministrisë së Kulturës ka pasur një qasje që ruan thelbin e shtëpisë, duke mos e ndryshuar atë në mënyrë që të humbiste kujtesa. Është theksuar se shtëpia është mbajtur ashtu siç e la lufta e fundit në Kosovë, ndërsa tabelat që gjenden aty prej vitesh nuk janë prekur. Ndërkohë, ndërhyrja është përqendruar më shumë në ambientet përreth ndërtesës, me qëllim të sigurimit të qëndrueshmërisë së saj.
Përpjekjet për ta vënë në jetë projektin kanë kaluar në faza të ndryshme. Pas disa tentativave, në vitin 2019 aty u vendos një gur themeltar nga Komuna e Mitrovicës, bashkë me organizatën “Zëri i Prindërve”. Ky moment shënoi një hap të rëndësishëm drejt shndërrimit të shtëpisë në muze, proces i cili u finalizua rreth një dekadë më vonë.
Në ditën e përurimit u bë e qartë se shtëpia e privatit, Mustafë Sahitit, është shndërruar në Muze të Masakrës në “Lagjen e Boshnjakëve”. Ndërtesa ndodhet në atë që tani është zyrtarisht Mitrovica Veriore. Gjatë punimeve, objekti është rrethuar me xhama dhe janë vendosur edhe pajisje të tjera që synojnë t’i rezistojnë kohës, duke e bërë vizitueshmërinë më të sigurt dhe ekspozimin më të qëndrueshëm, pa prekur elementet kyçe të memorializimit.
Muzeu i Masakrës çon mesazhin e kujtesës në brezat e rinj
Pas gati një dekade nga nisja e projektit, shtëpia ku më 1999 u krye krimi ndaj civilëve shqiptarë është vënë në funksion si vend përkujtimi. Përveç ruajtjes së tabelave ekzistuese me emrat e të vrarëve, ndërhyrjet e fundit kanë ndihmuar që vendi i kujtesës të mbetet i rregullt dhe i mbrojtur. Kjo e ka bërë më të qartë rolin e muzeut si hapësirë edukimi dhe sensibilizimi, në një zonë ku kujtesa lidhet drejtpërdrejt me historinë e asaj periudhe.
Përmes këtij projekti, autoritetet kanë synuar që investimi të jetë jo vetëm fizik, por edhe simbolik: ta ruajnë dëshminë e së kaluarës dhe të krijojnë një hapësirë ku vizitorët mund të mësojnë. Shuma e përmendur në ceremoninë e përurimit është “afro 150 mijë eurosh”, ndërsa vlerësimi i kryeministrit Albin Kurti ka nënvizuar se pa të vërtetën nuk mund të ketë drejtësi të plotë, dhe pa drejtësi nuk mund të ketë paqe të qëndrueshme.
Botuar fillimisht në Koha.net