Sekretari i Mbrojtjes i SHBA-së, Pete Hegseth, ka njoftuar se Pentagoni po përgatit një rishikim gjashtëmujor të forcave amerikane të vendosura në Evropë. Qëllimi, sipas tij, është të sigurohet që NATO-ja të ecë drejt një modeli ku ajo të marrë rolin udhëheqës në mbrojtjen e saj evropiane.
Gjatë një fjalimi në Bruksel të enjten, Hegseth kritikoi aleatët e NATO-s për atë që i quajti mungesë përgatitjeje dhe përgjegjësie. Ai vuri në dukje se SHBA-ja po mban barrë të konsiderueshme, ndërkohë që, sipas tij, partnerët evropianë nuk po marrin të njëjtën shkallë përgjegjësie për sigurinë e tyre.
Në këtë kuadër, sekretari i Mbrojtjes i SHBA-së i cilësoi “të turpshme” rastet kur aleatët evropianë nuk u kanë dhënë forcave amerikane qasje në baza të nevojshme për kryerjen e sulmeve ndaj Iranit. Sipas asaj që u raportua, Hegseth e lidh këtë me nevojën për rikonfigurim të rolit që NATO dhe shtetet anëtare duhet të luajnë në të ardhmen.
Ai tha se SHBA-ja po kërkon një kurs të ri strategjik për Aleancën, duke iu referuar idesë për një “NATO 3.0”. Në thelb, Hegseth e kërkoi transformimin e NATO-s drejt një force më të ashpër dhe më të aftë për të marrë iniciativë, në mënyrë që mbrojtja të mos mbetet e varur nga njëra anë.
Rishikimi gjashtëmujor i forcave amerikane në Evropë, i paralajmëruar nga Pentagoni, synon të përcaktojë më qartë se si duhet të organizohet prania dhe kapacitetet amerikane në terren. Ky proces, sipas udhëzimit të dhënë, lidhet me objektivin që NATO-ja të lëvizë më tej drejt rolit udhëheqës në mbrojtjen e Evropës.
Ndërkohë, në planifikimin afatmesëm të mbrojtjes, u theksua se SHBA-ja planifikon të investojë 1.5 trilionë dollarë në mbrojtje deri në vitin 2027. Sipas njoftimeve të diskutuara, ky investim parashikohet të përqendrohet te mbrojtja e interesave amerikane dhe te mbështetja e NATO-s, duke e lidhur financiarisht angazhimin strategjik me kapacitetet ushtarake.
SHBA kërkon “NATO 3.0” dhe rishikim 6-mujor në Evropë
Gjatë takimit në Bruksel, Hegseth e vendosi theksin te nevoja që aleanca të veprojë si një mekanizëm më koherent sigurie. Ai kërkoi që NATO të shndërrohet në një forcë “e vijës së ashpër”, duke nënkuptuar se standardet e gatishmërisë dhe përgjegjësisë mes anëtarëve duhet të rishikohen. Kritikës së tij i shtohet argumenti se qasja e forcave amerikane në baza për operacione konkrete nuk duhet të pengohet në mënyrë të panevojshme.
Ndërsa rishikimi pritet të zgjasë gjashtë muaj, njoftimi vjen në një moment ku çështjet e bashkëpunimit ushtarak brenda NATO-s dhe shpërndarja e barrës mes SHBA-së dhe aleatëve evropianë mbeten temë e diskutimeve. Këto masa synojnë të krijojnë një kuadër të ri, ku roli i NATO-s të jetë më i qartë dhe më i plotë, ndërsa angazhimi i SHBA-së të mbështetet nga investime të parashikuara deri në 2027.
Në përmbledhje, njoftimi për rishikimin gjashtëmujor, kritikat ndaj aleatëve për çështje të qasjes në baza dhe thirrja për “NATO 3.0” tregojnë se SHBA po kërkon një ndryshim në mënyrën se si Aleanca organizohet dhe vepron. Me investimin e planifikuar prej 1.5 trilionë dollarësh deri në vitin 2027, objektivi i deklaruar mbetet i njëjtë: forcimi i kapaciteteve dhe mbështetja e NATO-s, ndërkohë që NATO-ja të marrë më shumë përgjegjësi për mbrojtjen e saj evropiane.
Botuar fillimisht në Koha.net