Marrja e një qetësuesi dhimbjesh së bashku me ilaçe për ftohje apo grip është një gabim që shumë njerëz e bëjnë pa e kuptuar. Problemi kryesor është se në disa preparate kombinohen përbërësit, përfshirë paracetamolin, dhe kështu doza totale rritet pa vetëdije. FDA-ja (Agjencia Amerikane e Ushqimit dhe Barnave) paralajmëron se është shumë e lehtë të kalohet doza maksimale ditore, çka mund të çojë në dëmtim të mëlçisë.
Paracetamoli, i njohur në Shtetet e Bashkuara edhe si acetaminofen, gjendet në më shumë se 600 ilaçe. Këto barna mund të jenë me recetë dhe pa recetë, ndërsa përdoren për të trajtuar simptoma të ndryshme si dhimbjet e trupit, dhimbjet e kokës dhe temperaturën. FDA thekson se substanca është e pranishme si në qetësuesit e thjeshtë të dhimbjeve, ashtu edhe në preparate të kombinuara për ftohjen dhe gripin.
Për këtë arsye, agjencia këshillon të mos merret më shumë se një ilaç pa recetë që përmban paracetamol. Në praktikë, rreziku shfaqet kur personi merr një qetësues për dhimbje ose temperaturë dhe, në të njëjtën kohë, shton edhe një ilaç tjetër për ftohje/grip që gjithashtu e ka paracetamolin brenda. Edhe nëse secili prej tyre merret sipas udhëzimit të paketimit, kombinimi mund të tejkalojë kufirin ditor të sigurt.
FDA thekson gjithashtu se ilaçet me recetë dhe ato pa recetë që përmbajnë paracetamol nuk duhet të merren së bashku pa këshillën e një mjeku. Përpara se të blini, duhet të kontrollohen përbërësit në etiketë dhe të sqarohet tek mjeku apo farmacisti se çfarë ilaçesh dhe çfarë shtesash dietike po merr aktualisht personi. Kjo mënyrë kontrolli ndihmon të kuptohet nëse dy ose më shumë preparate po përmbajnë të njëjtin përbërës aktiv, duke e dyfishuar në mënyrë të pavetëdijshme dozën.
Paracetamoli në shumë ilaçe: si të shmanget tejkalimi i dozës ditore
Sipas FDA-së, doza më e lartë e rekomanduar ditore për të rriturit është 4,000 miligramë, e kombinuar nga të gjitha ilaçet që përmbajnë paracetamol. Kur tejkalohet ky kufi, rreziku lidhet me efektet në mëlçi. Shenjat e mbidozës përfshijnë të përziera, të vjella, dhimbje stomaku, konfuzion dhe zverdhje e lëkurës dhe e të bardhës së syve. Në disa raste njerëzit nuk shfaqin simptoma menjëherë, ndërsa në raste të tjera manifestimet mund të shfaqen vetëm pas disa ditësh dhe në fillim mund të ngjajnë me një ftohje ose grip.
FDA paralajmëron se në raste të rënda një mbidozë mund të kërkojë transplant të mëlçisë dhe mund të jetë fatale. Kjo do të thotë se personat nuk duhet ta rrisin dozën në mënyrë të pavarur, edhe nëse dhimbja ose ethet vazhdojnë. Në vend të rritjes së dozës, këshillohet konsultimi me mjekun. E njëjta vlen edhe për njerëzit që kanë sëmundje të mëlçisë, si dhe për ata që pinë tre ose më shumë pije alkoolike në ditë, pasi kombinimi i këtyre faktorëve rrit rrezikun për komplikime.
Paralajmërime ka edhe për kombinime të tjera. Shërbimi Kombëtar Shëndetësor Britanik (NHS) paralajmëron se aspirina nuk duhet të kombinohet me ilaçe të tjera anti-inflamatore si ibuprofeni dhe naprokseni. NHS thekson se aspirina mund të shkaktojë ulçerë ose gjakderdhje në stomak. Shenjat e këtyre efekteve përfshijnë dhimbje stomaku, zbehje, të vjella me gjak dhe jashtëqitje të zeza, të ngjashme me katranin. NHS deklaron se këto efekte anësore serioze janë të rralla, por për këtë arsye kombinimet e gabueshme nuk duhen marrë lehtë.
Botuar fillimisht në Telegrafi
