Organizata e Kombeve të Bashkuara ka bërë një paralajmërim të fortë se sistemi i transportit në shumë rajone të botës duhet të përshtatet me ndikimet e ndryshimeve klimatike. Sipas këtij mesazhi, rrugët, hekurudhat, portet, aeroportet dhe rrugët ujore nuk mund të mbeten të njëjta, pasi kushtet e motit po ndryshojnë dhe ndikojnë drejtpërdrejt në funksionimin e infrastrukturës.
Alarmi vjen nga një raport i ri i Komisionit të Ekonomisë së Kombeve të Bashkuara për Evropën (UNECE). Dokumenti thekson se infrastruktura e transportit në Evropë, Amerikën e Veriut dhe Azinë Qendrore duhet të llogarisë rreziqet klimatike, në mënyrë që të minimizohen ndërprerjet dhe dëmet që mund të shkaktohen nga ngjarje ekstreme të motit.
Raporti nënvizon se mungesa e veprimit mund të rezultojë në kosto shumë më të larta sesa investimet që duhen bërë tani. Me fjalë të tjera, nëse vendet dhe institucionet nuk ndërmarrin masa për përmirësimin dhe përshtatjen e infrastrukturës, shpenzimet që do të vijnë më pas për riparime, ndërprerje të shërbimeve dhe reagim emergjent do të jenë më të rënda financiarisht.
UNECE vë në qendër një sërë elementesh kyçe që lidhen me transportin: rrjetet rrugore dhe hekurudhore, pikat kufitare dhe logjistike, si dhe nyjet kritike si portet, aeroportet dhe segmentet e rrugëve ujore. Ndryshimet klimatike, sipas analizës, mund të ndikojnë në sigurinë, kapacitetin dhe kohën e funksionimit të këtyre lidhjeve, duke e bërë të nevojshme planifikimin afatgjatë.
Po ashtu, paralajmërimi i OKB-së shkon përtej thjesht “riparimeve” kur ndodh një situatë e keqe. Koncepti i përshtatjes nënkupton që infrastrukura të projektohet dhe të menaxhohet në mënyrë të tillë që t’i rezistojë më mirë goditjeve të motit. Kjo lidhet me përmirësime teknike, por edhe me planifikime që i bëjnë sistemet më të qëndrueshme ndaj ndryshimeve që po vërehen tashmë.
Ndryshimet klimatike kërkojnë përshtatje urgjente të transportit
Raporti i UNECE thekson se investimet e duhura për përshtatjen e infrastrukturës janë të krahasueshme me një strategji parandaluese. Kur masat merren me kohë, kostot mund të kontrollohen më mirë dhe shërbimet e transportit mund të vazhdojnë edhe gjatë periudhave të vështira. Në të kundërt, kur veprimi shtyhet, sistemet bëhen më të ekspozuara ndaj dëmeve dhe pasojave ekonomike.
Në këtë kuadër, OKB-ja e paraqet çështjen si një sfidë që prek rajone të mëdha gjeografike. Paralajmërimi përmend në mënyrë specifike Evropën, Amerikën e Veriut dhe Azinë Qendrore, duke sugjeruar se lloji i rrezikut dhe intensiteti i ndikimeve mund të ndryshojnë, por nevoja për përshtatje mbetet e njëjtë. Rrjetet e transportit janë arterie ekonomike: ato ndikojnë në tregti, furnizime, lëvizje të njerëzve dhe funksionim të shërbimeve publike.
OKB-ja dhe UNECE e lidhin këtë me vendimmarrjen që duhet të ndodhë tani, jo vetëm kur ndodh një krizë. Mesazhi përfshin idenë se përmirësimet për transportin duhet të integrohen në planifikimet e ardhshme, të përmirësojnë qëndrueshmërinë e sistemeve dhe të zvogëlojnë gjasat për humbje të mëdha. Në fund, paralajmërimi është i qartë: infrastruktura e transportit duhet të përgatitet për realitetin e ri të ndryshimeve klimatike, për të shmangur kosto që mund të jenë shumë herë më të larta se investimet e nevojshme.
Botuar fillimisht në IndeksOnline
