Agjencia e Kombeve të Bashkuara për Refugjatët (UNHCR) ka bërë të ditur se zhvendosja me forcë e njerëzve për shkak të konfliktit ose persekutimit ka rënë në vitin 2025, për herë të parë pas një periudhe dhjetëvjeçare. Sipas të dhënave që raporton agjencia, rreth 118 milionë njerëz u detyruan të largohen nga shtëpitë ose nga vendet e tyre, duke e bërë këtë një nga statistikat më të larta të regjistruara edhe kur shënon rënie.
Deri në fund të vitit 2025, UNHCR thotë se 117.8 milionë njerëz u zhvendosën nga konfliktet, dhuna apo persekutimi. Në këtë numër përfshihen disa kategori të ndryshme: refugjatë, azilkërkues, persona të zhvendosur brenda vendit (të cilët nuk kalojnë domosdoshmërisht kufij) si dhe grupe të tjera që kanë nevojë për mbrojtje ndërkombëtare.
Në raportimet e bëra publikisht nga UNHCR, theksohet edhe dimensioni i fëmijëve brenda popullatës së prekur. Agjencia nënvizon se 39 për qind e fëmijëve ishin të pranishëm në mesin e 41.6 milionë refugjatëve që u detyruan të zhvendoseshin gjatë vitit të kaluar. Kjo tregon se pasojat e krizave të zhvendosjes nuk prekin vetëm të rriturit, por krijojnë ndikim të drejtpërdrejtë tek familjet dhe sidomos tek fëmijët.
Rënia në 2025 vjen kur më shumë njerëz kthehen dhe marrin shtetësi
Sipas Tarek Abou Chabake, ekspert i agjencisë së OKB-së, rënia e numrit të të zhvendosurve lidhet me disa zhvillime që kanë ndikuar te situata. Një prej arsyeve kryesore, sipas tij, është rritja e numrit të njerëzve që janë rikthyer nëpër shtëpi. Paralelisht, ai ka përmendur edhe faktin që shumë refugjatë kanë marrë shtetësinë në shtetet ku janë zhvendosur, çka ndryshon statusin e tyre në sistemin e të dhënave dhe, në një farë mënyre, ul presionin e vazhdueshëm të fluksit të ri të zhvendosjes.
Edhe pse ka shënuar rënie, situata mbetet e rëndë për një pjesë të konsiderueshme të njerëzve. UNHCR thotë se 7 nga çdo 10 refugjatë kanë jetuar në ekzil për pesë vjet ose më shumë. Shumë prej tyre, sipas agjencisë, kanë qenë të bllokuar në kampe në vende të varfra, ku kushtet janë shpesh të vështira dhe infrastruktura humanitare nuk arrin gjithmonë të përballojë nevojat e popullsisë në rritje.
Një shifër tjetër e rëndësishme në raport është zhvendosja brenda vendit. Agjencia bën të ditur se 68.7 milionë njerëz ishin të zhvendosur brenda kufijve të tyre në vitin 2025. Për këtë kategori, UNHCR thekson luftën e vazhdueshme në Sudan si faktor që ka bërë që të zhvendosen më së shumti njerëz se në të gjitha shtetet e tjera. Në Sudan, 9.1 milionë njerëz u detyruan të largoheshin nga shtëpitë e tyre. Po ashtu, Kolumbia, Siria, Jemeni dhe Afganistani renditen si vende me numër të madh të popullatës së zhvendosur.
Ndërkohë, projekcionet për vitin 2026 nuk premtojnë përmirësim. UNHCR paralajmëron se situata nuk pritet të jetë më e mirë. Me luftën në Iran, agjencia raporton se 3.2 milionë njerëz janë zhvendosur deri në muajin mars brenda vendit. Po kështu, deri në mes të majit, 1 milion njerëz u zhvendosën brenda Libanit. Këto zhvillime sugjerojnë se, edhe kur rënia e 2025 shënon një ndryshim statistikor, krizat e reja dhe përshkallëzimet e konfliktit mund ta kthejnë situatën në një trend të vështirë gjatë vitit 2026.
Botuar fillimisht në Koha.net