“The Odyssey”, filmi i ri i Christopher Nolanit, po kthehet në një nga projektet më të përfolura të sezonit. Vepra, e bazuar në motivet e Homerit dhe e vënë në regji nga Nolan, pritet të nisë shfaqjet prej së premtes dhe shihet si një nga favoritët kryesorë për çmimet e mëdha. Përtej pritshmërisë për skenarin dhe regjinë, filmi mbart edhe një detaj që lidhet me Shqipërinë—më saktësisht me tingujt tradicionalë që janë futur në kolonën zanore.
Në qendër të këtij informacioni është kompozitori i filmit, Ludwig Göransson. Gjatë krijimit të kolonës zanore, Göransson ka pasur një kërkim të veçantë për tingujt që do t’i shërbenin atmosferës së mitit të pavdekshëm. Në rrëfimin e publikuar në “New York Magazine” dhe “Vulture”, thuhet se “The Odyssey” është bashkëpunimi i tretë midis Christophfer Nolanit dhe kompozitorit Ludwig Göransson, duke e lidhur edhe më fort partneritetin e tyre krijues me projekte të mëdha kinematografike.
Iso-polifonia shqiptare zë vend në kolonën zanore
Sipas rrëfimit, kërkimet e Göransson e çuan atë edhe në jug të Shqipërisë. Pikërisht aty ai ka incizuar një stil të lashtë këndimi të quajtur iso-polifoni shqiptare. Kjo traditë, e përshkruar si shumëshekullore në fushën e këngës polifonike, paraqitet si diçka që kompozitori thotë se nuk e kishte dëgjuar kurrë më parë në një film—një informacion që tregon se sa i veçantë ishte përfshirja e saj në një prodhim holivudian.
Göransson ka regjistruar në Shqipëri edhe tingujt që lidhen me fyejt e barinjve shqiptarë. Në rrëfim theksohet se këto janë instrumente që përdoren prej mijëra vjetësh, duke i dhënë filmit një dimension më autentik në audion tradicionale. Këto regjistrime, sipas përshkrimit, janë bërë në kuadër të kërkimit të tingullit për filmin e bazuar në veprën e Homerit—pra jo si element i rastësishëm, por si pjesë e punës për të ndërtuar një botë zanore që i përshtatet rrëfimit.
Rrëfimi në “New York Magazine” dhe “Vulture” zbërthen gjerë e gjatë vizionin e Nolanit për mitin e pavdekshëm, ndërsa në të paraqiten edhe prapaskenat e prodhimit, me një peshë financiare prej hiç më pak se 250 milionë dollarë. Ndërsa këto detaje e vendosin projektin në nivelin e prodhimeve më të mëdha, elementi shqiptar i kolonës zanore tregon se sa e gjerë është përpjekja për të gjetur tinguj që e bëjnë filmin të veçantë në perceptim.
Po ashtu, brenda historisë së krijimit të filmit, përmendet se një rol i rëndësishëm në rrëfimin e krijimit lidhet edhe me bisedën me regjisorin. Një nga protagonistët e këtij rrëfimi është kompozitori suedez Ludwig Göransson, i njohur për bashkëpunime të mëparshme me Nolanin. Në tekst rikujtohen bashkëpunimet e tij për filmin “Tenet” të vitit 2020 dhe “Oppenheimer” të vitit 2023, duke e paraqitur si një figurë kyçe të bashkërendimit mes regjisorit dhe muzikës që shoqëron skenat.
Edhe përpara se të nisë shfaqja në kinema, “The Odyssey” po tërheq vëmendje jo vetëm nga emrat e njohur të Hollivudit. Në rrëfim përmendet se filmi ka mbledhur emra të shquar, me Matt Damon në rolin kryesor. Por, përveç kastit dhe pritshmërive për ekranin, ekziston edhe ky dimension i veçantë: përfshirja e iso-polifonisë shqiptare dhe tingujve të fyejve të barinjve nga Shqipëria, të cilat i japin kolonës zanore një ngjyrë të rrallë, të rrënjosur në traditë shumë të vjetër dhe të sjellë në një produksion global.
Botuar fillimisht në Koha.net
