Një vajtim për kohën kur gazetaria hala e kërkonte të vërtetën. Kështu e nis shkrimin e tij Bardh Rugova, duke rikujtuar një moment nga e kaluara ku diskutimet rreth shqipes standarde i kishte përjetuar si përballje të forta, por me argumente. Në kujtesën e tij, ato debate shiheshin si duele futbolli: me tifozëri të ndezur, ftesa për t’u futur në ring dhe një energji që e mbante publikun të lidhur.
Ai tregon se gjithçka kishte nisur nga një bisedë në Tiranë, ku një zë gruaje me një mënyrë lozonjare të nyjëtimit, karakteristike për qytetin, po i shpjegonte se një prej moderatorëve më të shquar të televizioneve në Shqipëri po e ftonte në një diskutim mbi shqipen standarde. Pjesëmarrja ishte planifikuar të zhvillohej me kolegë e kolege nga Shqipëria, çka i dha edhe një dimension më të gjerë dialogut, jo thjesht një monolog mbi gjuhën, por një përballje idesh mes njerëzish që vinin nga terrene të ndryshme.
Rugova e vendos gazetarinë në qendër të vlerës së saj: gazetaria profesionale, sipas tij, është interes publik. Ai përmend edhe një thirrje për mbështetje, ku theksohet se 1 euro mund të bëjë dallimin për ta mbajtur gazetarinë të pavarur dhe të besueshme. Edhe pse ky element është i lidhur me qëndrimin e redaksisë, teksti e përdor si urë mes kujtimeve personale dhe një përgjegjësie të përbashkët për të ruajtur standardin e punës në media.
Ai thotë se kishte rastisur në Tiranë në një konferencë dhe, pikërisht aty, kishte pranuar ftesën. Sipas rrëfimit, bëhet fjalë për më shumë se pesëmbëdhjetë vjet më parë. Në atë kohë, ai mburrej më fort me gazetarinë në Kosovë sesa me atë në Shqipëri, dhe pikërisht kjo ndjesi e shtynte të mos i kishte kushtuar vëmendje atij që kishte qenë një prej debateve të moderatores/moderatorit, i njohur tashmë për emrin e tij në media. Megjithatë, studioja ishte e bukur dhe diskutimi dukej i organizuar në mënyrë të kujdesshme.
Debati për shqipen standarde si “ringu” i mendimeve të kundërta
Sipas Rugovës, diskutimi i pritshëm shumë shpejt do të shndërrohej në ndarje në dy taborre. Në njërën anë do të qëndronin preskriptivistët, ndërsa në anën tjetër deskriptivistët — ku ai thotë se bënte pjesë. E rëndësishmja, në rrëfimin e tij, nuk ishte vetëm përplasja mes dy qasjeve, por edhe mënyra se si po zhvillohej argumentimi. Edhe pse këndvështrimet ishin diametralisht të kundërta, biseda nuk po kthehej në zhurmë, ndërhyrje të ashpra, etiketime apo ngërdheshje. Përkundrazi, argumentimi po ruante durim dhe respekt, duke e kthyer përballjen në një diskutim të vlefshëm.
Ai shton se për të ajo çfarë po diskutohej dukej si betejë mendimesh mes dogmës dhe studimit. Nëse do të transkriptohej, thotë ai, mund të dilte një lloj doracaku “për së mbari” për mendimet në albanologji. Ndërkohë, Rugova pohon edhe një detaj konkret nga përvoja në studio: moderatorin i është dashur ta korrigjonte disa herë, ndoshta dy, me “terbie”, për çështje që lidhen me gjuhësinë. Megjithatë, ai e shpjegon këtë si diçka normale, sepse — sipas asaj që shkruan — moderatori nuk ishte gjuhëtar.
Në fund të rrëfimit, Rugova thotë se u kthye në Prishtinë dhe e priste emisionin. Ai përmend se disa nga të njohurit e tij kishin shkëlqim, por shkrimi nuk e vijon në fragmentin që i është dhënë. Në tërësi, teksti mbetet një rikthim nostalgjik te një kohë kur diskutimet për shqipen standarde dhe angazhimi gazetarisë synonin të arrinin tek e vërteta, përmes debatit të bazuar në argumente dhe jo në përplasjen e emocioneve.
Botuar fillimisht në Koha.net