Pas 7 qershorit, Kosova mund të përballet me disa rrugë të mundshme zhvillimi. Në një analizë të tij, gazetari Demush Shasha sjell si shembull një nga këto skenarë, atë që ka ndodhur në Bullgari, ku vendi kaloi përmes një vale zgjedhjesh të parakohshme brenda një periudhe të shkurtër. Ideja nuk është thjesht krahasim, por nxjerrje mësimesh nga një proces i ngjashëm politik, ku përplasjet mes dy “rrymave” krijuan paqëndrueshmëri.
Sipas shpjegimit në tekst, në Bullgari brenda pesë vjetësh u organizuan tetë palë zgjedhje të parakohshme. Ky ritëm, i përshkruar si një “zinxhir” i ngjashëm me maratonën e zgjedhjeve, lidhet me faktin se skena politike ishte e ndarë në dy kampe: nga njëra anë “garda e vjetër”, ndërsa nga ana tjetër shfaqej “shpresa e re”. Në këtë narrativë, Boyko Borisov paraqitet si mishërimi i gardës së vjetër politike, ndërsa roli i tij lidhet me dominimin e gjatë në pushtet.
Kolumnisti thekson se Boyko Borisov ka sunduar Bullgarinë për dymbëdhjetë vjet. Në periudhën e qeverisjes së tij, Bullgaria përshkruhet si një shtet i kapur, ndërsa partia e tij, GERB, kishte militarizuar, sipas tekstit, pothuaj të gjitha institucionet shtetërore. Kjo krijon bazën e pakënaqësisë që, sipas rrëfimit, përfundoi me ndryshimin politik pas një vendimi të qytetarëve bullgarë.
Në vitin 2021 – theksohet se koha përputhet, afërsisht, me situatën në Kosovë – qytetarët bullgarë i dhanë fund regjimit të Borisovit dhe sollën në pushtet “shpresën” e re të Bullgarisë. Roli kryesor i kësaj “shprese” lidhet me Kiril Petkov, i përshkruar si reformator nga Harvardi. Në tekst shpjegohet se Petkov dhe ekipi i tij kishin në fokus çkapjen e shtetit bullgar nga “garda e vjetër”.
Një “skenar bullgar” tregon çfarë rrezikon Kosova pas 7 qershorit
Petkov, sipas përshkrimit në artikull, e shihte betejën kundër Borisovit dhe GERB-it si çështje ekzistenciale për shtetin bullgar. Ai konsideronte se zgjedhjet e ardhshme do të shërbenin si “referendum” mbi zgjedhjen e modelit të qeverisjes: ose vend i sundimit të ligjit dhe prosperitetit, ose vendi i mafisë. Përveç këtij kuadri, Petkov përshkruhej edhe me një ide për “marshimin e gjatë” drejt çkapjes së shtetit nga “forcat e errëta”. Kjo pjesë e narrativës shkon drejt shpjegimit pse ndryshimi politik nuk solli automatikisht qetësim institucional.
Edhe pse, në fillim, premtimet e “shpresës” së re u dhanë si rrugë për t’i dhënë fund dominimit të vjetër, teksti thekson se sabotimi ndodhi në çdo hap. Sipas artikullit, elementet e “shtetit të kapur” ishin të instaluara në çdo qelizë të shtetit bullgar, të mbajtura nga “garda e vjetër”. Kjo logjikë shërben si shpjegim brenda shkrimit përse Bullgaria u zhyt në një numër të madh zgjedhjesh të parakohshme: nëse kundërshtimi institucional mbetet i fortë, qeveritë e reja e kanë më të vështirë të stabilizojnë proceset dhe të mbajnë vijueshmërinë politike.
Në këtë mënyrë, artikulli e lidh çështjen e Bullgarisë me pyetjen për të ardhmen e Kosovës pas 7 qershorit, duke e vendosur fokusin te rreziku i përsëritjes së një modeli, ku ndarja e skenës politike në dy kampe dhe ndikimi i strukturave të trashëguara mund ta bëjnë vendin më të prirur ndaj cikleve të shkurtra politike dhe vendimeve të njëpasnjëshme. Teksti nuk ndalet në parashikime absolute, por e paraqet skenarin bullgar si një nga rrugët e mundshme, duke treguar se si një tranzicion i premtuar mund të përfundojë në paqëndrueshmëri kur “shteti i kapur” nuk largohet plotësisht.
Botuar fillimisht në Koha.net
