Ndryshimet që po pritet të bëhen në mënyrën e taksimit të pasurive të paluajtshme pritet të ndikojnë drejtpërdrejt në xhepat e qytetarëve. Projekligji i ri, i fokusuar te format e tatimit për pronat, po shihet nga ekspertët si një reformë që mund të sjellë rritje të detyrimeve fiskale, duke e kthyer në një çështje të ndjeshme për familjet dhe buxhetet shtëpiake.
Drejtori Ekzekutiv i Institutit për Bashkitë e Shqipërisë, Agron Haxhimali, vlerëson se reforma, në tërësi, pritet të çojë në rritje të barrës tatimore. Sipas tij, ndikimi nuk do të jetë i kufizuar vetëm te strukturat administrative, por do të reflektohet te qytetarët, sidomos tek ata që mbajnë pasuri të paluajtshme dhe që përballen me detyrime të lidhura me pronën.
Ekspertët për çështjet e pushtetit vendor dhe ekonomisë argumentojnë se projektligji për ndryshimin e mënyrës së taksimit të pasurive të paluajtshme do të ketë efekt me rritje në barrën fiskale. Në praktikë, kjo do të thotë se tatimi i pronës mund të shfaqet më i lartë për një pjesë të konsiderueshme të familjeve, në varësi të mënyrës si do të zbatohen rregullat e reja dhe si do të përkthehen ndryshimet në llogaritjet reale.
Një element i diskutuar në këtë kuadër lidhet edhe me mënyrën se si do të reflektohen ndryshimet në çmimet e pronave. Në vlerësimet e përcjella në këtë temë, përmendet se çmimi i pronave mund të përfshihet në një dinamikë që sjell pasoja për familjet, duke e bërë edhe më të vështirë planifikimin financiar në periudha kur detyrimet e lidhura me tatimin rriten.
Reforma e taksimit mund të rrisë detyrimet fiskale për familjet
Projektligji vjen në një moment kur çështjet e taksave dhe barrës për qytetarët kanë qenë vazhdimisht në qendër të diskutimeve publike. Në këtë kontekst, vlerësimet nga ekspertë të pushtetit vendor dhe ekonomisë theksojnë se ndryshimi i mënyrës së taksimit të pasurive të paluajtshme nuk është një çështje thjesht teknike, por lidhet drejtpërdrejt me nivelin e detyrimit tatimor që do të paguhet nga familjet.
Haxhimali thekson se reforma pritet të sjellë rritje të detyrimit tatimor, duke nënvizuar se, në tërësi, efekti i projektligjit do të ndihet te qytetarët. Kjo qasje, sipas analizave të publikuara, lidhet me mënyrën se si do të ndryshojë trajtimi tatimor për pronat dhe me pritshmëritë se ndryshimet e reja do të reflektohen në llogaritjet për taksat që mbulohen nga familjet që disponojnë pasuri të paluajtshme.
Ndërkohë, në diskutimet për këtë çështje përmendet edhe ndikimi në tregun e pronave dhe në mënyrën se si çmimet mund të pësojnë deformime. Referimet e bëra në këtë artikulim tregojnë se, kur sistemet e taksimit ndryshojnë, pasojat mund të shfaqen edhe në sektorin e pronave, duke krijuar efekte që ndihen nga qytetarët përmes detyrimeve më të larta dhe përmes një terreni më të vështirë për kostot që lidhen me pronën.
Në përfundim, projektligji për ndryshimin e mënyrës së taksimit të pasurive të paluajtshme po përgatitet të kalojë në një fazë ku pritet të qartësohen mekanizmat e zbatimit. Deri atëherë, vlerësimet e ekspertëve mbeten të fokusuar te një pikë: rritja e mundshme e barrës fiskale për qytetarët dhe ndikimi i saj te familjet, në një kohë kur kostoja e jetesës dhe shpenzimet e lidhura me pronën janë çështje që kërkojnë më shumë stabilitet.
Botuar fillimisht në Albeu
