Ura kryesore mbi lumin Ibër në Mitrovicë ka qenë prej kohësh simbol i ndarjes dhe, në të njëjtën kohë, i tentativave për bashkim mes dy komuniteteve. Përtej kuptimit historik që i është dhënë, ajo ka pasur edhe një rol praktik në siguri, pasi është ruajtur nga forcat e KFOR-it dhe EULEX-it që 27 vjet, si misione paqeruajtëse në Kosovë.
Ndërkohë, autoritetet kanë nisur ndryshimet në mënyrën e ruajtjes së kësaj pike të ndjeshme. Ura që u shoqërua nga barrikadat gjatë trazirave të kaluara do të vazhdojë të ketë mbrojtje nga Policia e Kosovës, pasi KFOR-i ka filluar zvogëlimin gradual të trupave të tij “bazuar në parashikimin e situatës së sigurisë”. Ky tranzicion i rojeve lidhet drejtpërdrejt me mënyrën se si po vlerësohet aktualisht mjedisi i sigurisë në terren.
Historia e Urës së Ibrit tregon se çdo tension në Kosovë reflektohej në mënyrë më të fortë pikërisht në këtë vend. Për shkak të pozicionit gjeografik dhe kuptimit politik e shoqëror, ura ka qenë një nyje ku reagimet shfaqeshin më shpejt dhe më ashpër. Kjo është parë veçanërisht gjatë viteve të pasluftës, kur ndarja e Mitrovicës u konsolidua edhe në realitetet administrative dhe territoriale.
Pasi ura e Ibrit u bllokua në vitin 1999, Mitrovica ishte ende një qytet i pandarë. Më pas, pas luftës, ura e ndau qytetin në dy pjesë: në zonën jugore, me shumicë shqiptare, dhe në pjesën veriore, me shumicë serbe. Kjo ndarje u bë edhe më e qartë me organizimin e ri të pushtetit lokal dhe me krijimin e dy komunave, një plan ky që u parashikua përmes dokumentit të Ahtisaarit. Në këtë mënyrë, edhe pavarësia e Kosovës, e shpallur në vitin 2008, u mbështet në skemën e parashikuar në kuadër të planit të Ahtisaarit.
Ndërrimi i rojeve te ura e Ibrit, nga KFOR te Policia e Kosovës
Në rrjedhën e viteve, ura u lidh ngushtë edhe me një nga episodet më të rënda të pasluftës. Bëhet fjalë për Trazirat e Marsit, të zhvilluara në mars të vitit 2004. Protestat nisën më 17 mars dhe në Kosovë u shndërruan në dhunë të gjerë ndëretnike. Ngjarjet e atij muaji patën pasoja të rënda në të gjithë vendin: në total, trazirat rezultuan me 19 civilë të vrarë në Kosovë dhe mbi 900 të plagosur.
Edhe pse trazirat prekën vende të ndryshme, në Mitrovicë zona pranë Urës së Ibrit u konsiderua një nga pikat kryesore të përshkallëzimit. Protesta filloi pranë urës pas raporteve për mbytjen e fëmijëve shqiptarë në lumin Ibër. Pikërisht në këtë korridor, tensioni u rrit me shpejtësi dhe lidhej fort me simbolikën e urës si pikë kufizuese e ndarjes. Kjo ngjarje, bashkë me pasojat e saj, e forcoi edhe më shumë perceptimin e Urës së Ibrit si një vend jashtëzakonisht i ndjeshëm për çfarëdo lloj përplasjeje apo incidenti.
Tashmë, ndërsa KFOR-i po e ul gradualisht prezencën e trupave të tij, roli i ruajtjes së kësaj pike kalon te Policia e Kosovës. Ndërrimi i rojeve bëhet në një kontekst ku ura vazhdon të shihet si faktor kyç i stabilitetit lokal. Për këtë arsye, ruajtja e saj mbetet një prioritet i sigurisë, sidomos duke pasur parasysh se në të kaluarën, situatat e tensionuara në Kosovë kanë pasur ndikim të veçantë pikërisht në Urën e Ibrit.
Botuar fillimisht në Koha.net
