Kancelari gjerman Friedrich Merz ka komentuar qëndrimin e presidentit amerikan Donald Trump ndaj aleatëve të NATO-s, duke thënë se presioni i drejtpërdrejtë që po u bëhet shteteve të tjera për rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes është i justifikuar. Sipas Merz, mënyra se si lidershipi amerikan po e trajton këtë çështje tregon se problematike mbetet pabarazia mes anëtarëve, si në angazhim ashtu edhe në financim.
Merz e vlerësoi qasjen e Trumpit duke e krahasuar atë me tonin më të butë të presidentëve amerikanë të mëparshëm. Udhëheqësi gjerman tha se paraardhësit e Trumpit i kishin kërkuar aleancës evropiane që të bënte më shumë për mbrojtjen e vet, por pa marrë reagimin që pritej. Ai nënvizoi se kërkesa të tilla, të shprehura me mirësjellje, “në gjithë Evropën kryesisht kanë hasur në vesh të shurdhër”.
“Presidentët e mëparshëm amerikanë na kanë kërkuar me mirësjellje: ‘Ju lutemi, më në fund bëni më shumë për mbrojtjen tuaj’. Por këto kërkesa në të gjithë Evropën kryesisht kanë hasur në vesh të shurdhër”, u shpreh Merz. Më pas ai shtoi se tani ka ardhur një president amerikan që, siç e përshkroi, flet qartë dhe pa zbutje. “Tani kemi një president amerikan që thotë shumë drejtpërdrejt: ‘Mjaft është mjaft’. Dhe nuk mund ta fajësoj për këtë”, theksoi kancelari gjerman.
Merz e lidhi këtë vlerësim edhe me të dhëna konkrete financiare, duke argumentuar se shifrat tregojnë pabarazi të theksuar brenda aleancës. Sipas tij, Shtetet e Bashkuara mbulojnë rreth 80 për qind të burimeve të mbrojtjes së NATO-s, ndërsa Evropa përqendron vetëm rreth 20 për qind. Kancelari e konsideroi këtë diferencë si diçka që nuk mund të pranohet, duke e quajtur të papranueshme si problem në vetvete, por edhe si model të vazhdueshëm.
Pabarazia në NATO, Merz: “Mjaft është mjaft”
“Mjafton të shikojmë shifrat: Shtetet e Bashkuara mbulojnë rreth 80 për qind të burimeve të mbrojtjes së NATO-s, ndërsa Evropa vetëm rreth 20 për qind”, deklaroi Merz. Në vijim ai shtoi se kjo situatë ka qenë e papranueshme gjithmonë. Për kancelarin, arsyeja pse reagimi i Trumpit po shihet si i justifikuar lidhet drejtpërdrejt me faktin se diferencat në kontributet financiare janë të mëdha dhe të dukshme, dhe për këtë çështje nuk është arritur barazi reale.
Në të njëjtën linjë, Merz solli edhe shifrat vjetore të shpenzimeve për mbrojtje. Sipas të dhënave të përmendura, SHBA-ja shpenzon rreth 900 miliardë dollarë në vit për mbrojtje. Ndërkohë, aleatët evropianë të NATO-s dhe Kanadaja shpenzojnë së bashku rreth 570–575 miliardë dollarë në vit për mbrojtje. Këto shifra, të vendosura krahas njëra-tjetrës, sipas kancelarit, e bëjnë edhe më të qartë peshën që mban secila palë brenda aleancës.
Duke e mbyllur argumentin, Merz tha se kjo pabarazi nuk është vetëm një çështje numerike, por një problem politik dhe strategjik që ka nevojë për korrigjim. “Kjo është e papranueshme. Gjithmonë ka qenë i papranueshme”, përfundoi ai, duke e lidhur kështu reagimin ndaj Trumpit me nevojën për rritje të angazhimit të aleatëve në fushën e mbrojtjes. Në këtë mënyrë, qasja e presidentit amerikan u paraqit si reagim ndaj një situate që vazhdon prej vitesh pa zgjidhje të plotë.
Botuar fillimisht në Telegrafi
