Ish-ministrja socialiste Ermelinda Meksi ka reaguar lidhur me debatet dhe protestat që kanë shpërthyer pas kundërshtive ndaj projektit të Zvërnecit. Në vëmendjen e saj, komentet e Meksit kanë qenë të drejtuara te mënyra si qeveria dhe institucionet po i trajtojnë vendimet që prekin mjedisin dhe pasuritë natyrore, duke theksuar se qytetarët nuk duhet të mbeten jashtë procesit.
Ermelinda Meksi i ka kujtuar kryeministrit Rama dhe qeverisë që Shqipëria ka firmosur Konventën e Aarhusit në vitin 1998, ndërsa e ka ratifikuar atë në vitin 2000. Sipas saj, ky është një angazhim i marrë nga vendi, i cili kërkon që informimi, pjesëmarrja dhe mënyra e trajtimit të çështjeve mjedisore të mos lihen jashtë vëmendjes së publikut.
“Konventa Aarhus mbështetet në tre parime themelore: Të drejtën e publikut për informacion, Të drejtën për të marrë pjesë në vendimmarrje dhe Të drejtën për t’u drejtuar drejtësisë kur cenohet një e drejtë”, ka theksuar Meksi në komentin e saj. Duke iu referuar këtyre parimeve, ajo ka nënvizuar se vendimet që lidhen me hapësira natyrore dhe ndikimin mjedisor nuk duhet të trajtohen si çështje të mbyllura, ku qytetarët shfaqen vetëm kur situata ka kaluar në fazë konflikti publik.
Në këtë kontekst, ish-ministrja ka sjellë në vëmendje faktin se protestat dhe kundërshtitë ndaj projektit të Zvërnecit kanë lindur pikërisht nga shqetësimet e shfaqura nga qytetarë dhe grupe që kërkojnë më shumë transparencë dhe përfshirje në vendimet që i prekin drejtpërdrejt. Ajo ka qenë e qartë se qytetarët, sipas logjikës së Konventës, duhet të kenë rol real kur merren vendime të tilla, jo të kthehen në spektatorë të thjeshtë të proceseve institucionale.
Konventa e Aarhusit kërkon pjesëmarrje reale, jo spektatorë
Meksi ka vendosur theksin te nevoja që proceset e vendimmarrjes të shoqërohen me informim të plotë dhe me mundësi reale për qytetarët që të marrin pjesë. Në argumentimin e saj, kjo lidhet direkt me vendimet që kanë impakt në mjedis, burime natyrore dhe hapësira të ndjeshme, ku, sipas saj, publiku duhet të ketë të drejtë të dijë dhe të ndikojë. Për këtë arsye, ajo i ka kërkuar qeverisë që qasja ndaj këtyre çështjeve të jetë në përputhje me parimet që Shqipëria ka pranuar përmes Konventës.
Reagimi i ish-ministrës vjen në një kohë kur debati publik për projektin e Zvërnecit është shoqëruar me kundërshtime dhe protesta, duke e bërë çështjen një temë të diskutimit të gjerë. Meksi e ka lidhur këtë fluks reagimesh me atë që qytetarët po kërkojnë: që vendimmarrja të mos bëhet pa marrë parasysh shqetësimet dhe pa garantuar mekanizma që i japin publikut rol. Sipas saj, kur çështja ka të bëjë me mjedisin dhe pasuritë natyrore, informacioni dhe pjesëmarrja nuk janë formalitete, por elementë thelbësorë të respektimit të të drejtave.
Në fund të qëndrimit të saj, Ermelinda Meksi i rikthehet edhe një herë bazës ligjore të marrëveshjes ndërkombëtare që Shqipëria ka firmosur dhe ratifikuar, duke nënvizuar se qeveria duhet të respektojë parimet e Konventës. Mesazhi kryesor që ajo përcjell është se qytetarët nuk duhet të jenë vetëm të pranishëm në fund të procesit, kur vendimet janë marrë, por të përfshihen në kohë dhe me të drejta të plota kur trajtohen çështje që prekin mjedisin dhe burimet natyrore.
Botuar fillimisht në Albeu