Mbretëria e Bashkuar ka reaguar pas vendimit të ushtrueses së detyrës së presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, përmes së cilit u liruan nga detyra të shtatë prokurorët serbë që kishin dhënë dorëheqje në fund të vitit 2022. Reagimi vjen pas një zhvillimi që ka nxitur reagime edhe jashtë vendit, ndërsa çështja lidhet me mënyrën se si është trajtuar dorëheqja e personelit serb dhe kërkesat për rikthim në punë.
Sipas zhvillimeve të fundit, vendimi i Haxhiut u mor një ditë pasi Këshilli Prokurorial refuzoi kërkesën e shtatë prokurorëve serbë për t’u tërhequr dorëheqjet e dhëna rreth katër vite më parë. Pra, kërkesa për kthim të dorëheqjes u kundërshtua nga organi përkatës, ndërsa më pas presidentja në detyrë dekretoi lirimin e tyre nga funksionet.
Në reagimin e saj, Mbretëria e Bashkuar tha se është e shqetësuar me zhvillimet e kësaj jave dhe e lidh këtë me besimin e publikut te institucionet e drejtësisë. Po ashtu, autoritetet britanike bëjnë thirrje për integrimin e popullsisë shumetnike të Kosovës në sistemin e drejtësisë. Në komunikim theksohet se Londra ka mirëpritur veprimet e organeve profesionale, të cilat kanë njohur rëndësinë e ruajtjes së besimit të të gjitha komuniteteve ndaj sistemit të drejtësisë në Kosovë.
Pas kësaj, edhe Bashkimi Evropian ka shprehur shqetësim. BE-ja e ka vlerësuar si problematike si vendimin e Këshillit Prokurorial për pranimin e dorëheqjes së personelit serb, ashtu edhe dekretimin e atij vendimi nga ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu. Sipas qëndrimit të shprehur nga BE, këto vendime janë në shpërputhje me ligjin, një formulim që thekson se institucionet evropiane e shohin këtë proces si jo në përputhje me standardet ligjore të aplikueshme.
Reagimet e BE-së dhe Mbretërisë së Bashkuar e vënë në qendër besimin te drejtësia
Ndërkohë, kthimi në vendin e punës është kërkuar edhe nga gjyqtarët që kishin dhënë dorëheqje në të njëjtën periudhë, në fund të vitit 2022. Për këta raste, procesi nuk ka përfunduar ende: Këshilli Gjyqësor i Kosovës ende nuk ka marrë vendim për t’i trajtuar këto kërkesa për rikthim. Kjo do të thotë se, ndërsa për prokurorët serbë vendimi ka kaluar në etapa të caktuara administrative dhe më pas është dekretuar, për gjyqtarët procesi është ende në pritje në nivel të organit përkatës.
Dorëheqjet e personelit serb në fund të vitit 2022 janë shfaqur në një kontekst më të gjerë institucional dhe policor në veri të Kosovës. Ato ndodhën pas shkarkimit të komandantit të policisë në atë pjesë të vendit, i cili kishte refuzuar të zbatojë një vendim të qeverisë së Kosovës që ndalonte qarkullimin e automjeteve me targa ilegale serbe. Sipas rrjedhës së ngjarjeve, refuzimi për të zbatuar vendimin qeveritar çoi në shkarkimin e komandantit, ndërsa menjëherë pas kësaj, dorëheqje pati edhe nga figura të tjera dhe pjesëtarë të institucioneve.
Në të njëjtën periudhë, dorëheqje kishin dhënë edhe kryetarët e 4 komunave të veriut, si dhe pjesëtarët e administratës. Ky zinxhir i zhvillimeve e bëri çështjen e dorëheqjeve të ndërlidhur me tensionet dhe vendimet administrative të kohës, duke përfshirë edhe elementë të zbatimit të rregullave lidhur me qarkullimin dhe identifikimin e automjeteve. Më vonë, kur prokurorët serbë kërkuan të tërhiqnin dorëheqjet e tyre të dhëna afro katër vjet më parë, Këshilli Prokurorial e refuzoi këtë kërkesë, ndërsa një ditë më pas presidentja në detyrë, Albulena Haxhiu, dekretoi lirimin e tyre nga detyra.
Ndërkohë, për ndërkombëtarët, ky proces nuk lidhet vetëm me fatin individual të prokurorëve dhe gjyqtarëve, por edhe me mënyrën se si institucioni i drejtësisë ruan besimin te të gjitha komunitetet. Pikërisht këtu fokusohet edhe shqetësimi i shprehur nga Mbretëria e Bashkuar dhe qëndrimi kritik i Bashkimit Evropian. Për momentin, çështjet janë në faza të ndryshme: për prokurorët e liruar, vendimi është finalizuar me dekretim; ndërsa për gjyqtarët që kërkuan kthim, vendimi i Këshillit Gjyqësor të Kosovës pritet ende.
Botuar fillimisht në Koha.net