Mbi 35 mijë persona në Kosovë konsiderohen përdorues aktivë të substancave narkotike, ndërsa një pjesë e konsiderueshme e tyre nis rrugëtimin drejt varësisë në moshë tejet të re. Sipas të dhënave të prezantuara në kuadër të Ditës Ndërkombëtare kundër Abuzimit me Drogat dhe Trafikimit të Paligjshëm të tyre, rezulton se në mesin e përdoruesve ka edhe të rinj nën moshën 16-vjeçare, çka e bën problemin edhe më alarmues për shëndetin publik dhe sigurinë.
Gjatë transmetimit të hulumtimit “E Vërteta për Drogën”, një përdorues ka rrëfyer momentin kur ka filluar të përdorë substanca narkotike. Ai ka treguar se në kohën kur ka nisur, ka qenë në klasën e gjashtë, ndërsa tani është 16 vjeç dhe ende vazhdon të përdorë. Përvojë të tilla, sipas të dhënave që u prezantuan, tregojnë se varësia mund të zhvillohet shpejt dhe të zgjasë për vite, duke e ndryshuar rrënjësisht jetën e personit.
Një element tjetër që i bën këto të dhëna edhe më shqetësuese lidhet me lehtësinë me të cilën të rinjtë mund të bien në kontakt me shitës të narkotikëve. Rezultatet e hulumtimeve të zhvilluara me të rinjtë në Kosovë tregojnë se një i ri ka nevojë për vetëm 15 minuta për të rënë në kontakt me një shitës të narkotikëve. Kjo qasje e shpejtë dhe relativisht e lehtë thekson se tregu i substancave narkotike është i arritshëm dhe i pranishëm në mënyra që e rrezikojnë drejtpërdrejt moshën adoleshente.
Problemi i varësisë po prek gjithnjë e më herët, ndërsa shërbimet mungojnë
Pavarësisht numrit të madh të përdoruesve, Kosova vazhdon të mos ketë një qendër rehabilitimi për personat me varësi nga drogat. Kjo mungesë përmendet si një sfidë e vazhdueshme, veçanërisht sepse themelimi i një qendre të tillë është paraparë që nga viti 2009 në strategjitë kombëtare kundër narkotikëve. Në këtë kontekst, të dhënat e prezantuara ngrenë pyetjen e qartë se si mund të përballohet një problem shëndetësor e shoqëror i këtij niveli pa infrastrukturë të specializuar rehabilituese.
Gjatë prezantimit të të dhënave, u tha se janë bërë edhe hapa në drejtim të planifikimit të shërbimeve. Albulena Haxhiu, u.d. Presidente e Kosovës, theksoi se ka pasur zotime nga institucionet përkatëse, duke përmendur Ministrinë e Punëve të Brendshme dhe Ministrinë e Shëndetësisë. Ajo theksoi se gjatë kësaj periudhe janë mbajtur diskutime të vazhdueshme dhe, sipas saj, përveç hapësirës për këtë qëllim, nevojiten edhe profesionistët që do të merren me këto raste. Haxhiu tha se është optimiste për një qendër të tillë rehabilituese në të ardhmen e afërt, duke theksuar se me problemet me të cilat përballet vendi, është e papranueshme që ende të mos ekzistojë një strukturë e tillë.
Organizatat që punojnë drejtpërdrejt me përdoruesit kanë raportuar se situata është përkeqësuar. Sipas tyre, llojet e substancave dhe grupmoshat e prekura ndryshojnë vazhdimisht, duke e bërë gjithnjë e më të vështirë përgjigjen e sistemit të parandalimit dhe trajtimit. Safet Blakaj, drejtor i Organizatës Labyrinth, ka deklaruar se përveç problemeve të përgjithshme, ka edhe përdorim të kokainës te persona të moshave të ndryshme. Ai ka shpjeguar gjithashtu kriterin që përdorin: çdo person që përdor drogë tri herë ose më shumë brenda javës, konsiderohet përdorues problematik i drogës.
Përveç përdorimit nga individët, autoritetet po përballen edhe me kultivimin e narkotikëve brenda vendit. Irfan Bunjaku, toger në Drejtorinë Kundër Drogave, ka theksuar se një fenomen i shpeshtë është kultivimi i kanabisit. Ai tha se kohëve të fundit janë regjistruar disa raste të kultivimit në ambiente të hapura, si në Pejë dhe Podujevë, ndërsa po ashtu ka edhe tentativa për kultivim të brendshëm të kanabisit. Për më tepër, sipas Organizatës Labyrinth, Kosova ka tejkaluar Malin e Zi dhe Maqedoninë e Veriut për nga rritja e numrit të përdoruesve të drogave. Ky konstatim e pozicionon fenomenin si një nga sfidat më serioze për shëndetin publik dhe sigurinë në vend, ndërkohë që mungesa e qendrave të rehabilitimit vazhdon të mbetet një problem i pazgjidhur.
Botuar fillimisht në Telegrafi
