Mbi 1.500 të burgosur të dënuar me vdekje në burgun Ghezel Hesar, pranë Teheranit, kanë nisur një grevë masive urie si shenjë proteste kundër rritjes së ekzekutimeve në Iran. Lëvizja vjen në një klimë të tensionuar, ku disa prej të dënuarve, përveç refuzimit të ushqimit, kanë ndërmarrë edhe akte më drastike simbolike.
Organizatat iraniane për të drejtat e njeriut bëjnë me dije se protesta ka nisur rreth dy javë më parë. Sipas tyre, lëvizja u nxit pasi gjashtë persona të dënuar për akuza të lidhura me trafikun e drogës u transferuan në izolim. Transferimi u bë në pritje të ekzekutimit të tyre, një hap që, sipas aktivistëve, u dha shkas të tjerëve të reagojnë në mënyrë të organizuar.
Në videot e publikuara nga organizata të të drejtave të njeriut, të burgosurit shfaqen duke mbajtur pankarta me mesazhin “Jo Ekzekutimeve” dhe duke thirrur “Bëhuni zëri ynë”. Pamjet tregojnë përpjekjen e tyre për ta kthyer grevën në një sinjal publik, duke kërkuar që zëri i të dënuarve të dëgjohet jashtë mureve të burgut.
“Jo Ekzekutimeve” – grevë urie dhe revoltë në Ghezel Hesar
Në një prej momenteve më tronditëse të regjistruara, një i burgosur tregohet duke qepur buzët me gjilpërë dhe pe. Ky veprim paraqitet si deklarim i drejtpërdrejtë se autoritetet nuk kanë reaguar ndaj grevës së urisë. Përmes kësaj forme simbolike proteste, të dënuarit pretendojnë se po tentojnë të tërheqin vëmendjen edhe për shkak të mosmarrjes së masave për përmirësimin e situatës.
Një video tjetër, e transmetuar nga grupet e të drejtave të njeriut, shfaq të burgosur që kërkojnë ndihmë urgjente mjekësore për protestuesit. Në këto pamje thuhet se rojet e burgut nuk i lejojnë transportimin drejt infermierisë, edhe kur gjendja shëndetësore dyshohet se po përkeqësohet. Pretendimi lidhet drejtpërdrejt me grevën, e cila, për shkak të kohëzgjatjes së saj dhe pasojave fizike, rrit rrezikun për komplikime.
Sipas organizatës Iran Human Rights (IHRNGO), me seli në Oslo, të paktën 424 persona janë ekzekutuar në Iran që nga fillimi i këtij viti. Në raportimet e aktivistëve theksohet se shumica e ekzekutimeve lidhen me akuza që kanë të bëjnë me drogën. Po të martën, autoritetet kanë ekzekutuar dy burra të dënuar për akuzën “luftë kundër Zotit”, të lidhur me vrasjen e dy efektivëve të policisë gjatë protestave kundër regjimit.
Drejtori i IHRNGO-së, Mahmood Amiry-Moghaddam, ka deklaruar se të dënuarit për çështje droge janë ndër më të margjinalizuarit dhe se protesta e tyre është një akt i jashtëzakonshëm guximi. Sipas tij, ata e dinë se rrezikojnë të ekzekutohen në çdo moment, ndaj edhe vendimi për të nisur grevën e urisë shihet si një veprim i qëllimshëm për të mos pranuar heshtje.
Ndërkohë, edhe Amnesty International ka ngritur shqetësimin se gjykatat revolucionare iraniane japin rregullisht dënime me vdekje pas proceseve gjyqësore që nuk përmbushin standardet e drejtësisë. Organizata thekson se shumë të pandehur nuk kanë akses te një mbrojtje ligjore efektive, çka i shton presionin protestës brenda dhe jashtë burgjeve.
Familjarët e të dënuarve kanë protestuar jashtë burgut Ghezel Hesar në mbështetje të të afërmve të tyre. Sipas të dhënave të raportuara, tubimi është shpërndarë me forcë nga autoritetet iraniane, duke rritur më tej tensionin rreth kësaj çështjeje.
Greva e urisë dhe format e tjera të protestës, përfshirë mesazhet në pankarta “Jo Ekzekutimeve” dhe thirrjen “Bëhuni zëri ynë”, po i kthen në qendër të vëmendjes çështjet e të dënuarve me vdekje në Iran dhe mënyrën se si ata po kërkojnë të ndalojnë rritjen e ekzekutimeve.
Botuar fillimisht në Bota Sot