Të enjten u bë i ditur se Shqipëria dhe Serbia kanë arritur një marrëveshje në parim për hapjen e konsullatave në Shkodër dhe në Bujanoc. Lajmi u njoftua nga ministri përkatës dhe menjëherë pas shpalljes së marrëveshjes, reagimet nisën si Në Tiranë ashtu edhe në Prishtinë.
Sipas njoftimit, konsullatat pritet të funksionojnë si pjesë e marrëdhënieve të reja mes dy vendeve, me objektin për të lehtësuar prezencën institucionale dhe shërbimet për qytetarët. Megjithatë, edhe pse bëhet fjalë për një marrëveshje “në parim”, fakti që propozimi lidhet me dy qendra konkrete gjeografike – Shkodrën dhe Bujanocin – ka bërë që çështja të kthehet shpejt në debat politik.
Në Tiranë, kritikat kanë qenë të drejtuara ndaj mënyrës se si është trajtuar negociimi dhe fakti që palët kanë shkuar drejt një marrëveshjeje që tani shihet si hap i ri në raportet me Beogradin. Reagime të ngjashme janë shfaqur edhe nga Prishtina, ku theksi është vendosur te shqetësimet për koncesione, si dhe te interpretimi i sinjaleve që dërgon kjo lëvizje në skenën rajonale.
Një moment kyç i debatit është pretendimi se Tirana po bën “lëshime” në drejtim të Serbisë, ndërsa kritikët argumentojnë se hapat e radhës duhet të shoqërohen me garanci dhe transparencë më të madhe. Në këtë kuadër, përmendet fakti se marrëveshja është shpallur si “në parim”, që do të thotë se ende ka një proces që duhet të finalizohet, por akoma në këtë fazë krijohen reagime politike.
Marrëveshja për konsullata në Shkodër e Bujanoc ndez debat politik
Ndërkohë, në Prishtinë qasja ka qenë e njëjtë në thelb: çështja shihet si një zhvillim që mund të ndikojë në mënyrën se si perceptohen raportet mes vendeve në Ballkan. Kritikët kanë vënë në qendër faktin se konsullata në Bujanoc nuk është thjesht një element administrativ, por lidhet me një hapësirë ku interesat politike dhe ndjeshmëritë historike janë të forta. Kjo është arsyeja pse debati nuk ka mbetur vetëm në nivele teknike.
Pavarësisht se bëhet fjalë për një marrëveshje që synon hapjen e dy konsullatave, reagimet tregojnë se interpretimet janë të ndryshme. Një pjesë e politikanëve në Shqipëri e kanë konsideruar si problematike drejtimin e negociimit, ndërsa në Kosovë shqetësimi lidhet me mesazhin që mund të japë ky hap ndaj Beogradit. Në këtë fazë, diskutimi përqendrohet te pyetja se sa të balancuara janë hapat e ndërmarrë dhe çfarë do të thotë realisht marrëveshja kur ende nuk ka hyrë në fuqi në formë të plotë.
Po ashtu, vendimi për Shkodrën dhe Bujanocin është bërë pjesë e debatit për shkak të peshës që këto zona kanë në raportet rajonale dhe në dinamikat mes komuniteteve. Edhe pse konsullatat janë institucione që zakonisht lidhen me shërbime për qytetarët, në rastin konkret ato po shihen si element që lidhet me një orientim më të gjerë politik. Pikërisht kjo është arsyeja pse kritikat kanë dalë shpejt pas njoftimit.
Ndërkohë, marrëveshja në parim e shpallur të enjten e vendos çështjen në fokus të diskutimeve të mëtejshme mes palëve. Për momentin, debati publik vazhdon në Tiranë dhe Prishtinë, ku akuzat flasin për koncesione ndaj Serbisë dhe kërkojnë qartësime shtesë. Hapat e ardhshëm, përfshirë finalizimin e marrëveshjes dhe procedurat përkatëse, pritet të përcaktojnë se si do të ecë ky proces dhe çfarë do të jetë forma përfundimtare e konsullatave në Shkodër dhe Bujanoc.
Botuar fillimisht në Albeu