Qemajl Marmullakaj nga Instituti i Kosovës për Drejtësi ka dhënë detaje rreth një peticioni të nisur sot, me qëllim që të plotësohet dhe ndryshohet Kodi Penal. Në fokus të iniciativës së IKD-së është një praktikë që lidhet me mënyrën si përdoret paraja publike gjatë periudhave zgjedhore, kur sipas tij synohet përfitim politik.
Gjatë paraqitjes në emisionin “60 Minuta” në KTV, Marmullakaj ka theksuar se ndryshimet synojnë që moszbatimi i qëllimshëm i vendimeve të Gjykatës Kushtetuese dhe përdorimi i parasë publike në periudha zgjedhore, për të marrë përfitime zgjedhore, të kualifikohen si vepra penale. Sipas tij, ky është një hap i domosdoshëm për të mbyllur hapësirat që lejojnë veprime të tilla të mos marrin përgjegjësi ligjore.
Ai ka marrë si shembull një rast kur ka pasur moszbatim të vendimeve të Kushtetueses: sipas shpjegimit të dhënë në emision, Qeveria në Ligjin e Buxhetit nuk e ka përfshirë njohjen e përvojës së punës së zyrtarëve publikë, edhe pse më herët ekzistonte një vendim i Gjykatës Kushtetuese për këtë çështje. Marmullakaj ka sjellë këtë shembull për të treguar se si vendimet e institucioneve të larta mund të mos respektohen, me pasoja që më pas ndikojnë në besimin qytetar dhe në barazinë e proceseve.
Kur ka folur më gjerësisht për përdorimin e parasë publike gjatë fushatave zgjedhore, Marmullakaj ka përmendur disa mënyra konkrete. Një element i tillë, sipas tij, është ndarja e mjeteve për kategori të ndryshme në prag të zgjedhjeve, por ai ka theksuar edhe përdorimin e automjeteve zyrtare për tubime elektorale. Për IKD-në, kombinimi i këtyre veprimeve është problematik pikërisht sepse lidhet drejtpërdrejt me periudhën zgjedhore dhe mund të shndërrohet në ndikim te vullneti i qytetarëve.
Paraja publike për fushatë duhet të bëhet vepër penale
Ai ka nënvizuar se peticioni dhe iniciativa e IKD-së synojnë të adresojnë pikërisht situata që përsëriten në kohë. Marmullakaj ka përmendur si shembuj vendime të veçanta të cilat lidhen me periudhat para zgjedhjeve: në dhjetor para zgjedhjeve 2025 dhe në maj 2026 para zgjedhjeve të qershorit. Në këto periudha, sipas tij, janë ndarë mjete nga buxheti i vendit dhe është përdorur paraja publike për kategori të ndryshme, duke u vlerësuar se kjo ka tjetërsuar vullnetin e qytetarëve për zgjedhje.
Ndërkohë, Marmullakaj ka sqaruar se IKD-ja nuk e kundërshton ndarjen e mjeteve për qytetarët, por kërkon që të respektohen rregullat ligjore. Ai ka argumentuar se veprimet duhet të jenë të rregulluara në ligj, të parashikueshme dhe të mos ndikojnë në vullnetin e qytetarëve gjatë procesit zgjedhor. Në këtë drejtim, ai ka sjellë edhe një dallim të qartë mes asaj që lejohet dhe asaj që ndalohet: sipas tij, Ligji për Qeverinë dhe Ligji për Zgjedhjet përcaktojnë se çfarë mund të bëjë një qeveri kur është në detyrë, duke e lidhur me veprime të domosdoshme dhe të planifikuara.
Po ashtu, Marmullakaj ka kujtuar se Ligji i Zgjedhjeve ndalon përdorimin e mjeteve publike gjatë periudhës zgjedhore, si dhe përdorimin e burimeve dhe të zyrtarëve për qëllime fushate. Ai ka argumentuar se keqpërdorimi i parasë publike nuk ka qenë çështje vetëm brenda institucioneve, por është vërejtur edhe nga vëzhgues të Bashkimit Evropian. Sipas tij, një ndryshim i tillë në Kod Penal do të shërbente edhe si masë parandaluese: kur bartësit e institucioneve e kuptojnë se një veprim i tillë çon në konsumim të veprës penale, respektimi i aktgjykimeve dhe i vendimeve do të jetë më i mirë.
Botuar fillimisht në Koha.net