Njohësi i çështjeve politike, Agon Maliqi, ka reaguar për vendimin dënues ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës nga Gjykata Speciale. Në vëmendjen e tij ka qenë mënyra se si, sipas tij, duhet kuptuar faji i Hashim Thaçit dhe rrethanat në të cilat është shqyrtuar roli i tij.
Maliqi ka shtruar një pyetje të drejtpërdrejtë, duke e lidhur autoritetin e Thaçit me mundësinë për të ndikuar te komandantët. Ai ka vënë në fokus faktin se, sipas logjikës që ngrit, në një periudhë të caktuar Thaçi ishte 27 vjeç dhe nuk është e qartë për të se si do të mund të kishte pasur autoritet real për t’u dhënë urdhra apo për të kërkuar llogari për diçka, krahas rolit të tij formal.
“Cili njeri që jeton në Kosovë, që e njeh qysh funksionon Kosova, e sidomos kapacitetin tonë organizativ, e beson sinqerisht faktin se Thaçi 27 vjeçar kishte autoritet në ato rrethana për me ju diktu ose kërku llogari komandantave për diçka, përkundër rolit formal, e sidomos përtej Drenicës?”, ka thënë Maliqi. Me këtë, ai synon të theksojë se çështja nuk është vetëm pranimi i rolit në dokumente, por edhe perceptimi i ndikimit real të figurave politike brenda strukturave dhe mjedisit ku kanë vepruar.
Ndërkaq, Maliqi ka reaguar edhe ndaj narrativës që shoqëron vendime të tilla, duke iu referuar sloganit “e vërteta na çliron”. Ai ka shtruar pyetjen se për cilën “të vërtetë” bëhet fjalë, kur, sipas tij, viktimat nuk janë mohuar nga mbrojtja. Në këtë pjesë të argumentit, ai ndalet tek mënyra se si është kuptuar përfundimi gjyqësor dhe kush janë adresuar si përgjegjës për krime të caktuara.
Faji i vetëm, sipas Maliqit, lidhet me mosinkriminimin e të tjerëve
Sipas Agon Maliqit, “katërshja” është dënua për krime të të tjerëve që janë përmendur me emra. Ai thekson se, ndonëse këto krime janë përmendur dhe janë vendosur në qendër të shqyrtimit, çuditshmëria për të lidhet me faktin që, sipas interpretimit të tij, nuk është dhënë i njëjtë trajtim i drejtpërdrejtë siç pritej. Në këtë kuptim, ai argumenton se faji i vetëm i Thaçit, për të cilin “me gjasë u dënua”, ishte mosinkriminimi i të tjerëve.
Maliqi e vendos fokusin te përgjegjësia që lidhet me identifikimin dhe trajtimin e veprimeve të personave të tjerë, duke sugjeruar se vendimi ka krijuar një mospërputhje mes asaj që pritet në nivel përgjegjësie dhe asaj që është arritur të përfundojë përmes dënimit. Në këtë mënyrë, ai përpiqet të sqarojë se pse, në logjikën e tij, dënimi lidhet kryesisht me veprimin ose mosveprimin për të adresuar përgjegjësitë e të tjerëve, e jo domosdoshmërisht me një rol komandues të drejtpërdrejtë në rrethana konkrete.
Reagimi i Agon Maliqit vjen në kohën kur Gjykata Speciale ka dhënë vendim dënues ndaj ish-krerëve të UÇK-së. Ai e mbyll qëndrimin me një theksim të qartë: argumenti i tij qëndron te ajo se si interpretohet autoriteti i Thaçit dhe te lidhja që, sipas tij, ekziston mes dënimit dhe çështjes së mosinkriminimit të të tjerëve. Përmes pyetjeve dhe nënvizimeve, Maliqi tenton të zhvendosë diskutimin nga forma e përgjegjësisë drejt thelbit të saj, duke e parë çështjen në një kornizë që përfshin rrethanat organizative dhe dinamikat e brendshme.
Botuar fillimisht në Gazeta Express