Edicioni aktual i garës politike në Serbi, i zhvilluar në zgjedhje të parakohshme parlamentare, ka hapur diskutime edhe për linjat që do të ndjekë skena politike pas procesit. Hulumtuesi në Atlantic Council, Agon Maliqi, ka vlerësuar se, pavarësisht rezultatit përfundimtar, Serbia do të përballet me pasiguri politike dhe shoqërore për disa vite.
Në analizën e tij, Maliqi e sheh si element të rëndësishëm nivelin e daljes në votime, e cila, sipas raporteve të publikuara pas mbylljes së vendvotimeve, ka qenë masive. Ai thekson se dalja ka arritur 67.8 për qind, një shifër që, sipas tij, është sinjal i keq për koalicionin “Ujedinjena Srbija”, i cili udhëhiqet nga Aleksandar Vucic. Në të njëjtën linjë, ai thotë se ky rezultat vlen edhe për partnerin e deritanishëm në qeverisje, Partinë Socialiste të Serbisë, të drejtuar nga Ivica Dacic.
Argumenti i Maliqit lidhet me mënyrën se si rrjedha e votimeve mund të ndikojë në balancat brenda koalicionit qeverisës. Ai vëren se dalja e lartë i shton gjasat që “Studentët Fitojnë” të kenë një pozicion më të fortë në skenën politike, duke e ndryshuar si dinamikën e brendshme ashtu edhe mënyrën e negocimit midis aktorëve të ndryshëm politikë. Sipas tij, rezultati i shifrave në teren nuk sugjeron zbutje të tensioneve, por përkundrazi tregon për një situatë të ngarkuar politikisht.
Dalja masive dhe roli i “Studentët Fitojnë” në skenën e Serbisë
Në vlerësimin e tij, Maliqi sjell edhe një krahasim historik, duke e lidhur sinjalin e daljes në votime me periudhat kur qytetarët kanë shprehur qartë vullnetin politik për ndryshim. Ai thotë se shenjat e para nga zgjedhjet tregojnë një dalje masive, në përmasat e atyre zgjedhjeve që e rrëzuan Millosheviqin, dhe këtë e quan shenjë të keqe për Vucic. Në këtë mënyrë, ai e vendos procesin e tanishëm në një kontekst më të gjerë, ku mobilizimi i votuesve mund të jetë tregues i presionit politik ndaj udhëheqjes ekzistuese.
Një tjetër element që Maliqi e konsideron të rëndësishëm është sjellja politike e Vucic dhe rezistenca e tij ndaj ndryshimeve. Ai shprehet se Vucic, “me bandat e tij”, nuk dorëzohet lehtë, duke sugjeruar se edhe kur sinjalet nga zgjedhjet nuk janë në favor të tij, proceset politike nuk mbyllen automatikisht me një rezultat. Për rrjedhojë, sipas tij, pas zgjedhjeve mund të ketë një fazë të gjatë diskutimesh, kundërshtimesh dhe riformatimi, si në qeverisje ashtu edhe në opinionin publik.
Ndërsa koalicioni “Ujedinjena Srbija” dhe partneri i tij qeverisës përballen me një situatë të ndërlikuar, Maliqi e lidh këtë me faktin se hyrja e aktorëve të rinj ose rritja e ndikimit të grupimeve ekzistuese mund të ndikojë në mënyrën se si do të formohen shumicat dhe vendimet në institucionet serbe. Në këtë kontekst, ai thekson se “Studentët Fitojnë” kanë më shumë gjasa të shfaqin ndikim më të madh, çka do të shndërronte garën parlamentare në një pikë të rëndësishme për balancat e ardhshme.
Megjithatë, pika qendrore e interpretimit të Maliqit për “Studentët Fitojnë” nuk lidhet vetëm me forcimin elektoral. Ai vë theksin te mungesa e një “shkëputjeje” nga kursi i tanishëm i politikës së jashtme. Me fjalë të tjera, lista studentore, sipas vlerësimit të tij, nuk parasheh shkëputje nga kursi aktual i politikës së jashtme, edhe nëse rezultatet zgjedhore do të ndryshojnë peshën e saj në skenën politike. Ky element e vendos “Studentët Fitojnë” më afër vijës ekzistuese të orientimeve, duke i dhënë analizës një dimension shtesë: jo vetëm kush do të fitojë numra në parlament, por edhe si do të ruhet vazhdimësia e linjave strategjike.
Në total, Maliqi nënvizon se pavarësisht se si do të dalin mandatet dhe kush do të arrijë shumicën, Serbia do të hyjë në një periudhë pasigurie politike dhe shoqërore për disa vite. Për të, dalja masive prej 67.8 për qind është një sinjal domethënës për koalicionin “Ujedinjena Srbija” dhe për Partinë Socialiste të Serbisë të Ivica Dacic, ndërsa “Studentët Fitojnë” shihen si aktorë që mund të përfitojnë nga ky konfigurim i ri. Në të njëjtën kohë, ruajtja e kursit të politikës së jashtme tregon se ndryshimi politik, të paktën në këtë dimension, nuk pritet të jetë një shkëputje e menjëhershme.
Botuar fillimisht në Gazeta Express