Letër lexuesit. Kolumna e radhës vjen me një ton kritik ndaj mënyrës si po zhvillohen seancat konstitutive të Kuvendit të Kosovës, të cilat, sipas shkrimit, tash e një periudhë të gjatë janë shndërruar në një proces që tejkalon pritshmëritë e një praktike normale politike. Në qendër të saj është pretendimi se diskutimet dhe shtyrjet e vazhdueshme po e zhvendosin vëmendjen nga kuptimi real i institucioneve, te një logjikë që e mban procesin pezull.
Artikulli nis nga një reflektim mbi nivelin e diskursit politik në një kohë kur, sipas autorës, Kosova tash dy vjet nuk po arrin të “çojë kokë” nga kriza. Në këtë kontekst, krahasohen mënyrat se si reagojnë palët kur bëhet fjalë për përgjegjësi brenda Kuvendit dhe për postet kyçe. Në shkrim theksohet se kur çështjet dalin në sipërfaqe, shpesh kthehet “me të njëjtën monedhë” ose me një variant të përafërt, duke ia veshur njëra-tjetrës fatin e vendimeve të mëhershme.
Një pjesë e rëndësishme e shkrimit lidhet me atë se si problemi rreth postit të kryeparlamentares është shpjeguar brenda kampioneve politike si arsye e një mosmarrëveshjeje të madhe. Po ashtu, sipas tekstit, te “të tjerët” mosnënkuptimi lidhet me çështjen e zëvendësuesve të saj. Në kolonë nënvizohet se “demek më pak peshë” ka qenë argumenti i përdorur, por, për qytetarët, kjo situatë nuk solli asnjë vlerë të shtuar për jetën e përditshme. Ideja që përsëritet është se shqetësimi kryesor, sipas autorës, duket se mbetet tek vetvetja e klasës politike.
Procesi i përcjelljes së seancave konstitutive përshkruhet si një torturë e zgjatur, të cilën askush “normal” nuk do ta imagjinonte se mund ta përjetonte. Kolumna e vendos këtë në një vijë të gjatë kohore, duke e lidhur me faktin se shtyrjet për “këtë ose atë shkas” janë kthyer në mënyrën e funksionimit. Në këtë mënyrë, argumenti qëndron te ideja se arsyeja e vetme e mbajtjes së zgjedhjeve dhe e Kuvendit, sipas shkrimit, po përmbyllet me një shfrytëzim të Kushtetutës sa herë që i hyn në punë dikujt—dhe njëkohësisht me shkeljen e saj kur i duhet dikujt tjetër.
“Kjo shtyrje e pafund” e seancës konstitutive, sipas tekstit, tregon një model të përsëritur të sjelljes institucionale. Përshkrimi shkon drejt një gjendjeje kur politika zhvillimore e vendit, në vend të jetësohet përmes vendimmarrjes, mbetet në pritje të justifikimeve të vazhdueshme. Në kolonë vihet theksi edhe te mënyra si po përdoret Kushtetuta si referencë në momentet e nevojës, ndërkohë që ajo, sipas autorës, po anashkalohet sa herë i konvenon interesit të radhës.
Kushtetuta po përdoret si llastik, ndërsa Kuvendi po zhbën ritmin
Figura qendrore e këtij mesazhi është se Kushtetuta po kthehet në një instrument që shtrihet e tërhiqet sipas kërkesave politike. Kolumna e shpreh këtë me një metaforë të qartë: Kushtetuta po sillet si “llastik”, ndërsa po shoqërohet me një inat të fortë e rezistent, i quajtur “graniti”. Kjo krijon përshtypjen se institucionet nuk po ecin përpara me logjikë shtetërore, por po përplasen vazhdimisht me të njëjtat tensione që nuk zgjidhen.
Në shkrim theksohet edhe një tjetër element: cirkusantët politikë, siç përshkruhen, kanë kaluar nëpër procese demokratike zgjedhjesh, e megjithatë qytetarët, sipas autorës, kanë votuar dhe kanë heshtur me vite. Këtu përmendet qartë se heshtja, sipas kolonës, ka vazhduar “me Vetëvendim”, si një mënyrë për të mos i amplifikuar konfliktet në momentet e nevojshme, por kjo heshtje nuk ka ndalur as zhvillimin e procesit problematik, as përsëritjen e situatës së njëjtë. Në këtë drejtim, teksti sugjeron se durimi institucional po shndërrohet në rutinë, pavarësisht kostos që i bartet shoqërisë.
Në fund të kolumnës, qasja kthehet te ideja e një sistemi që e mban Kuvendin në funksion të logjikave të çastit dhe jo të interesit publik. Përshkrimi synon të tregojë se, kur seancat konstitutive shtyhen vazhdimisht dhe diskutimet shndërrohen në një mjet për të fituar peshë politike brenda radhës, atëherë qytetarët e ndiejnë më shumë se kushdo tjetër pasojën. Ndonëse procesi vazhdon, teksti thekson se nuk po krijohet asnjë vlerë reale për jetën e qytetarëve, ndërsa vëmendja duket se po përqendrohet te betejat për pozita dhe rolet e brendshme të figurave politike.
Botuar fillimisht në Koha.net
