Gjykata Kushtetuese e Kosovës ka konstatuar se gjykatat e rregullta i kanë shkelur të drejtat themelore të një qytetari, për shkak të kohëzgjatjes së procedurës gjyqësore lidhur me kompensimin për pronën e tij. Vendimi u mor pas shqyrtimit të një ankese individuale, ku qytetari kërkoi vlerësimin e kushtetutshmërisë së kohëzgjatjes së procesit në një lëndë në Gjykatën Themelore në Prizren.
Sipas aktgjykimit, procedura gjyqësore për kompensimin e pronës ka zgjatur për më shumë se 11 vite. Kushtetuesja vlerësoi se kjo kohë e gjatë nuk ishte në përputhje me standardin e “afatit kohor të arsyeshëm”, të garantuar me nenin 31 të Kushtetutës. Në vendimin e saj, Gjykata Kushtetuese shprehet se shkelja lidhet drejtpërdrejt me të drejtën për një proces të drejtë dhe të paanshëm, si dhe me të drejtën për një proces të rregullt, të parashikuar përmes Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.
Vendimi u publikua më 16 maj 2026, pasi kërkesa e parashtruar nga Blerim Kopreshi u hodh në shqyrtim nga Gjykata Kushtetuese. Nëpërmjet kësaj kërkese, parashtruesi kërkoi vlerësimin e kushtetutshmërisë së kohëzgjatjes së procedurës gjyqësore që po zhvillohej në lidhje me çështjen e pronës. Konkretisht, rasti lidhej me kërkesën për anulimin e aktvendimit që kishte të bënte me shpalljen e pronës kontestuese si zonë me interes të përgjithshëm, si dhe me vendimin përfundimtar të shpronësimit të kësaj prone, të marrë nga Kuvendi Komunal i Prizrenit, në kuadër të një procedure administrative.
Gjykata Kushtetuese thekson se vendimi u soll pas analizimit të pretendimeve të parashtruesit. Ai kontestoi kohëzgjatjen e procedurës gjyqësore në rastin e tij dhe pretendoi se i ishte shkelur e drejta për një vendim brenda një afati të arsyeshëm. Për këtë, u referua parashtrimi lidhur me nenin 31, paragrafi 2 i Kushtetutës, i cili garanton të drejtën për gjykim të drejtë dhe të paanshëm, në ndërlidhje me nenin 6 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, që lidhet me të drejtën për proces të rregullt.
Kohëzgjatja mbi 11 vite shkel afatin e arsyeshëm për kompensim
Një pjesë tjetër e argumentit të parashtruesit kishte të bënte edhe me mungesën e kompensimit. Ai argumentoi se mungesa e kompensimit për më shumë se një dekadë përbën cenim thelbësor të së drejtës në pronë. Sipas pretendimit, parashtruesi u privua nga prona pa kompensim dhe pa procedurë të rregullt ligjore, duke e lidhur këtë me të drejtën në pronë që garantohet me nenin 46 të Kushtetutës. Në këtë kuadër, çështja u trajtua si një kombinim i dy dimensioneve: respektimi i afateve procedurale dhe garantimi i standardeve të lidhura me pronën dhe kompensimin.
Në përfundim, Gjykata Kushtetuese konstatoi se kërkesa e parashtruar nga Blerim Kopreshi ishte e pranueshme dhe se kishte pasur shkelje të paragrafit 2 të nenit 31 të Kushtetutës së Republikës së Kosovës dhe paragrafit 1 të nenit 6 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut. Vendimi i Gjykatës u mbështet në vlerësimin se gjykatat e rregullta, në rastin konkret, nuk kishin arritur të siguronin një proces brenda një afati kohor të arsyeshëm, pavarësisht natyrës së çështjes dhe ndikimit që kohëzgjatja e tejzgjatur pati për parashtruesin.
Pas konstatimit të shkeljes, Gjykata Kushtetuese ka dhënë edhe një urdhër ndaj Gjykatës Themelore. Konkretisht, është kërkuar që lënda të përmbyllet me prioritet dhe me dinamikë të shtuar, brenda një afati sa më të shpejtë kohor, duke u udhëhequr nga gjetjet e Kushtetueses. Ky drejtim synon të korrigjojë efektet e tejzgjatjes së procesit dhe të mundësojë finalizimin e çështjes në mënyrë më të shpejtë, konform standardit të “afatit të arsyeshëm” të përcaktuar në legjislacionin themelor dhe të garantuar përmes instrumenteve ndërkombëtare për të drejtat e njeriut.
Botuar fillimisht në Koha.net