Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, ka folur për procesin e dialogut mes Kosovës dhe Serbisë, i ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian. Në këtë kuadër, ai ka ndalur edhe te çështja e formimit të Asociacionit të komunave me shumicës serbe, duke shpjeguar qëndrimin e institucioneve kosovare rreth mënyrës si është trajtuar kjo çështje në të kaluarën.
Kurti, i ftuar në “General Trinquant’s Headquarters” podcast, ka vënë theksin se kërkesat dhe diskutimet për Asociacionin lidhen me zbatimin e marrëveshjeve, por edhe me vlerësime juridike që janë bërë në Kosovë. Sipas tij, Gjykata Kushtetuese ka dhënë një qëndrim të qartë për karakterin që duhet të ketë ky mekanizëm, ndërsa qasja monoetnike shihet si çështje problematike në raport me Kushtetutën.
Gjatë bisedës, Kurti ka theksuar se Gjykata Kushtetuese, përmes një vendimi, ka konstatuar se “karakteri monoetnik i asociacionit të komunave bie ndesh me frymën e Kushtetutës”. Ky argument, sipas tij, mbetet thelbësor për mënyrën se si duhet të kuptohet dhe të përshkruhet Asociacioni në diskutimet politike dhe në dokumentet përkatëse.
Ai ka shtuar se pjesë e kësaj historie janë edhe marrëveshjet e mëparshme të arritura nga paraardhësit e tij. Kurti ka folur se edhe marrëveshja që përmendet në kontekstin e aktual të dialogut mbart referenca ndaj atyre etapave paraprake, të cilat kanë ndikuar në mënyrën se si është formësuar çështja e Asociacionit gjatë viteve.
“Asociacioni” i komunave dhe roli i Kushtetutës në dialog
Kryeministri në detyrë ka argumentuar më tej se Serbia nuk e sheh të njëjtën zgjidhje si Kosova, duke e lidhur këtë me objektivin që kërkon të arrijë pala tjetër. Në këtë logjikë, Kurti ka thënë se “Serbia s’dëshiron Asociacion”, por jo si nocion i përgjithshëm; sipas qëndrimit të tij, bëhet fjalë për një entitet që, sipas kritikave kosovare, “minon pavarësinë e Kosovës”. Ky dallim është paraqitur si arsye pse ai e konsideron dialogun të vështirë në këtë pikë.
Kurti ka vijuar duke sqaruar se në Kosovë tashmë ekziston një strukturë që i përket nivelit të komunave dhe se institucionet vendore e shohin këtë si bazë të mjaftueshme për administrimin dhe bashkëpunimin ndërkomunal. Ai ka thënë se “ne tashmë kemi asociacion të komunave”, duke nënkuptuar se mekanizmat ekzistues të funksionimit komunal nuk e kanë nevojën e një modeli të ri i cili do të vinte me kushte që, sipas argumentit të tij, bien ndesh me frymën kushtetuese.
Në këtë mënyrë, Kurti e ka vendosur diskutimin rreth Asociacionit në dy dimensione: njëri juridik, i lidhur me vendimin e Gjykatës Kushtetuese për karakterin monoetnik, dhe tjetri politik, i lidhur me pretendimet për entitet që mund të cenojë pavarësinë. Përmendja e dialogut të ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian e vendos çështjen edhe në një kornizë më të gjerë negociatash, ku secila palë synon interpretimin e vet të marrëveshjeve të mëparshme.
Debati i ngritur në podcast vjen në vazhdim të diskutimeve të vazhdueshme politike mes Kosovës dhe Serbisë, veçanërisht në pjesët ku përfshihen marrëveshje dhe mekanizma të lidhur me komunat. Qëndrimi i Kurtit ka qenë i fokusuar në idenë se çdo model i Asociacionit duhet të jetë në përputhje me Kushtetutën e Kosovës dhe se qasja e palës serbe, sipas tij, nuk synon atë që është në harmoni me këtë parim.
Botuar fillimisht në Gazeta Express