Kryeministri në detyrë Albin Kurti ka folur për vëllezërit Yll, Agron dhe Mehmet Bytyqi në një tubim përkujtimor, duke i quajtur ata “dëshmia e qartë” e krimeve që, sipas tij, Serbia ka kryer ndaj shqiptarëve, por edhe i mungesës së vullnetit të Serbisë për t’u përballur me përgjegjësi. Ai e vendosi theksin te përkujtimi dhe te domosdoshmëria e drejtësisë, duke kujtuar se rasti i tyre mbetet një çështje që lidhet direkt me të vërtetën dhe me ndëshkimin e krimeve të rënda.
Kurti e cilësoi historinë e vëllezërve Bytyqi si histori atdhedashurie. Në përkujtim, ai tha se koha nuk e zbeh detyrimin për drejtësi, ndërsa në të njëjtën kohë theksoi se kalimi i viteve e bën edhe më të rëndë barrën e pandëshkueshmërisë. Sipas tij, fakti që rasti i tyre nuk ka marrë përgjigje të plotë në drejtësi e thellon më tej problemin e mosllogaridhënies për krime.
Ngjarja lidhet me vitin 1999. Më 23 qershor të atij viti, tre vëllezërit po i ndihmonin një familjeje rome të udhëtonte nga Prizreni drejt kufirit me Serbinë. Gjatë udhëtimit, ata u arrestuan nga policia serbe dhe më pas u mbajtën në burg, ku u vranë. Kurti përmendi se gjatë paraburgimit, vëllezërit u zhdukën, ndërsa trupat e tyre u gjetën më vonë në një bazë në Petrovo Selo në Serbinë Lindore.
Albin Kurti kujtoi edhe detaje lidhur me identitetin e tyre juridik dhe rrugëtimin e tyre. Vëllezërit Bytyqi ishin shtetas të Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Ai theksoi se vëllezërit kishin lënë SHBA-në ku jetonin për të luftuar përkrah ushtarëve të tjerë të UÇK-së. Po ashtu, 8 korriku 1999 shënohet si dita e vrasjes së tyre, një datë që, sipas traditës së përkujtimit, rikthehet çdo vit në kujtesën publike.
Koha nuk zbeh drejtësinë, Bytyqi kërkojnë përgjegjësi
Sipas asaj që u tha në tubim, SHBA-ja ka akuzuar në vazhdimësi Serbinë se vëllezërit Bytyqi ishin ekzekutuar dhe se u qëlluan në kokë me duart e lidhura pas shpine. Kurti e lidh këtë me idenë se krimet e rënda nuk duhet të mbyllen pa përgjegjësi, pavarësisht kohës që ka kaluar. Në këtë mënyrë, ai e vendosi theksin te argumenti se drejtësia nuk është çështje afati, por detyrim parimor.
Kurti tha se Republika e Kosovës beson që paqja e qëndrueshme dhe marrëdhëniet ndërmjet shteteve dhe popujve të rajonit mund të ndërtohen vetëm mbi të vërtetën, përgjegjësinë dhe drejtësinë. Në fjalën e tij, ai e përmendi përkujtimin e Yllit, Agronit dhe Mehmetit si kujtim të çmimit të lartë të lirisë që gëzohet sot, por edhe si kujtesë se liria duhet ndërtuar çdo ditë. Ai i vendosi këto parime në disa shtylla: institucione demokratike, sundim të ligjit dhe barazi para ligjit, si dhe nevojën për ushtri të fortë dhe respekt për çdo qytetar. Kurti shtoi se ky drejtim lidhet edhe me mbrojtjen e dinjitetit të çdo njeriu, si dhe me mundësinë që secili të rrisë mirëqenien për veten dhe familjen.
Kryeministri në detyrë theksoi edhe rolin e Shteteve të Bashkuara në mbajtjen gjallë të kërkesës për drejtësi për vëllezërit Bytyqi. Ai tha se Kosova i është mirënjohëse SHBA-së për angazhimin e vazhdueshëm. Sipas tij, ky përkushtim është i rëndësishëm si për familjen e vëllezërve Bytyqi, ashtu edhe për parimin themelor se krimet e rënda nuk duhet të mbeten pa përgjegjësi. Kurti vijoi me porosinë se Kosova do të kërkojë të vërtetën, përgjegjësinë dhe drejtësinë, për t’u ndëshkuar jo vetëm ata që kanë kryer krimet, por edhe urdhërdhënësit.
Botuar fillimisht në Koha.net