Kryeministri britanik Keir Starmer njoftoi të hënën se po jep dorëheqjen nga posti, ndërsa një lider i ri do të jetë në detyrë deri në momentin kur parlamenti të rikthehet në punë në shtator. Lëvizja vjen në një kohë kur Britania synon të kalojë shpejt në një drejtim të ri partiak, duke i dhënë vend vendimit për “liderin e shtatë në vetëm 10 vjet”. Ky afat i përkohshëm i shoqëron dorëheqjen e Starmerit deri në rikthimin e organit legjislativ, ku më pas pritet të ndiqet procedura për zgjedhjen e udhëheqësit të Partisë Laburiste.
Çdo kandidat që synon të zëvendësojë Starmerin duhet të plotësojë një kusht të qartë numerik: të sigurojë mbështetjen e të paktën 20% të deputetëve të Partisë Laburiste. Partia Laburiste aktualisht ka 403 vende në parlament, çka do të thotë se kandidati duhet të mbështetet nga të paktën 81 deputetë. Në këtë shifër përfshihet edhe vetë kandidati, duke e bërë kushtin të matshëm dhe të detyrueshëm për të hyrë zyrtarisht në garë për udhëheqje.
Përveç mbështetjes nga deputetët, kandidatët duhet të arrijnë edhe pragje të caktuara përkrahjeje që vijnë nga organizatat lokale të Partisë Laburiste dhe nga organizata të lidhura me partinë. Në këtë proces përfshihen edhe sindikatat, që tradicionalisht kanë rol në strukturat e brendshme të lëvizjes laburiste. Në praktikë, kjo do të thotë se një kandidat nuk mjafton vetëm me peshën parlamentare, por duhet të tregojë se ka mbështetje edhe në rrjetin organizativ të partisë dhe në lidhjet institucionale që ajo mban.
Nëse më shumë se një kandidat arrin të kualifikohet, fituesi përcaktohet përmes një votimi ku marrin pjesë të gjithë anëtarët dhe organizatat e lidhura me Partinë Laburiste. Përzgjedhja nuk mbetet vetëm brenda elitës politike parlamentare, por shtrihet në bazën më të gjerë të partisë dhe në strukturat që lidhen me të. Në fund të procesit, fituesi bëhet lider i Partisë Laburiste dhe më pas kryeministër i Mbretërisë së Bashkuar.
Nominohet më 9 korrik, vendimi deri kur parlamenti të kthehet
Starmeri ka theksuar se, megjithëse afatet zyrtare përcaktohen nga organi drejtues i partisë, nominimet do të hapen më 9 korrik dhe do të mbyllen para se parlamenti të hyjë në pushimin veror. Pushimi veror është planifikuar të fillojë më 16 korrik, prandaj procesi i brendshëm i kandidatëve synohet të përmbyllet brenda një dritareje kohore të shkurtër. Kjo është pjesë e llogaritjes politike që lidhet me faktin se posti i qeverisë nuk mund të mbetet pa zgjidhje afatgjatë, ndërsa lideri i përkohshëm do të qëndrojë në detyrë deri në rikthimin e parlamentit.
Ai ka shtuar më tej se, nëse zhvillohet një garë për udhëheqje, ajo duhet të përfundojë deri në kohën kur parlamenti të rikthehet në punë. Aktualisht, kjo datë është planifikuar për 1 shtator. Pra, edhe në skenarin ku ka më shumë se një kandidat, votimi dhe përcaktimi i fituesit duhet të mbyllen përpara 1 shtatorit, që të mos ketë zvarritje të mëtejshme të tranzicionit politik.
Në rast se vetëm një kandidat arrin të sigurojë mbështetjen e nevojshme, nuk zhvillohet votim. Koncepti në këtë situatë është i drejtpërdrejtë: kandidati shpallet lider i Partisë Laburiste pa kundërshtar dhe më pas bëhet automatikisht kryeministër i Mbretërisë së Bashkuar. Kështu, procesi i brendshëm i partisë mund të mbyllet më shpejt, duke shmangur një garë të plotë kur plotësohet kushti i kualifikimit nga një kandidat i vetëm.
Botuar fillimisht në Koha.net