Në ambientin e punës, një mesazh i ftohtë, një reagim i pazakontë apo një kritikë nga eprori mund të na bëjë të dyshojmë menjëherë për veten. Shpesh, pa e kuptuar, fillojmë të kërkojmë shpjegime për gjithçka: “A thashë diçka gabim?”, “A e ofendova dikë?”, “Mos u dukëm të papërgatitur?”. Ndërsa kolegët vazhdojnë detyrat dhe përqendrohen te puna, ne mund të kalojmë orë të tëra duke analizuar çdo detaj.
Kjo prirje bëhet veçanërisht e rëndë kur na intereson shumë përshtypja që lëmë. Megjithatë, fakti që diçka ndodh në punë nuk do të thotë domosdoshmërisht se lidhet me ne. Një koleg mund të mos përgjigjet në mesazh jo sepse po ju shmang, por sepse mund të ketë angazhime, afate, lodhje, shqetësime familjare ose vështirësi që nuk i ndan me të tjerët. Po ashtu, një epror mund të mos e përgëzojë propozimin tuaj menjëherë, pa e nënkuptuar se po gjykon aftësinë tuaj profesionale.
Përpara se të shqetësoheni, një hap praktik është të pyesni veten nëse keni prova konkrete. Nëse përgjigjja është jo, supozimi nuk duhet trajtuar si fakt. Kritika ndaj punës nuk e përcakton vlerën e një personi. Kur kërkohet të ndryshohet një prezantim ose të përmirësohet një detaj, kjo shpesh tregon thjesht nevojë për rregullim, jo paaftësi. Mënyra më e dobishme është ta ktheni kritikën në informacion konkret: në vend të pyetjes “Pse nuk jam mjaftueshëm i mirë?”, të paktën provoni “Çfarë duhet përmirësuar konkretisht?”.
Kritika konstruktive zakonisht lidhet me detyrën dhe shprehet me respekt. Ndryshe nga ajo, fyerjet, përçmimi apo poshtërimi i përsëritur nuk janë pjesë normale e komunikimit profesional. Nëse komunikimi kalon në këtë nivel, çështja nuk është te dyshimi se “ndoshta e keni bërë gabim”, por te ruajtja e një marrëdhënieje pune të denjë dhe funksionale. Po ashtu, është e rëndësishme të kuptohet se nuk mund të kontrolloni mendimet e të tjerëve: jo çdo vendim do t’u pëlqejë të gjithëve dhe një mendim i ndryshëm nuk do të thotë automatikisht se keni bërë gabim.
Si të ndani faktet nga interpretimet, pa u bllokuar nga mendimet
Pas një mbledhjeje, shumë njerëz rikujtojnë fjalët që u thanë, shprehjet e fytyrës së të tjerëve dhe heshtjet e pazakonta. Ky rikthim i vazhdueshëm në mendime mund të bëhet rraskapitës. Në psikologji, përsëritja e vazhdueshme e mendimeve shqetësuese njihet si “ruminim”. Një mënyrë praktike për ta ndërprerë është të ndani faktet nga interpretimet. Për shembull, fakt: kolegu nuk u përgjigj mesazheve. Interpretim: “ai po më shmang sepse kam bërë diçka gabim”. Pastaj hapi tjetër është të pyesni veten çfarë mund të bëni realisht.
Nëse keni bërë vërtet një gabim, korrigjojeni. Nëse ka pasur një keqkuptim, bisedoni. Nëse nuk ekziston ndonjë veprim i dobishëm që mund të ndërmerrni, është më e shëndetshme të kaloni te detyra tjetër. Ndihmon edhe të shkruhet shkurt shqetësimi në letër, të bëhet një pushim ose të dilni për një ecje. Qëllimi nuk është t’i shtypni emocionet, por të mos ushqeni të njëjtin mendim pa fund. Po ashtu, vëmendje meriton edhe mënyra si i flisni vetes pas një situate jo të mirë: në vend që të thoni “jam i paaftë”, është më mirë të përshkruani atë që ndodhi me fjalë neutrale, për shembull “nuk e sqarova mirë idenë dhe herën tjetër do të përgatitem ndryshe”.
Qetësia nuk do të thotë të pranoni gjithçka. Të mos i merrni personalisht gjërat nuk nënkupton tolerim të mungesës së respektit. Një ditë e vështirë e kolegut është e ndryshme nga sjellja e vazhdueshme nënçmuese. Nëse dikush ju ndërpret rregullisht, ju fyen ose shpërfill marrëveshjet, është e rëndësishme të shprehni qartë çfarë ju shqetëson. Kur e shihni të nevojshme, mund të dokumentoni rastet dhe të kërkoni mbështetje nga personat përgjegjës. Ruajtja e kufijve mund të shkojë paralelisht me qetësinë emocionale: mund të kërkoni komunikim më të respektueshëm pa e kthyer çdo konflikt në gjykim për veten tuaj.
Botuar fillimisht në Telegrafi
