Shëtitjet në vjeshtë janë ndër momentet më të këndshme për qentë, por pikërisht gjatë kësaj periudhe rreziku mund të fshihet mes gjetheve të rëna. Disa fruta dhe pjesë të pemëve, që shpesh i shohim si “të zakonshme” në parqe dhe rrugë, mund të shkaktojnë probleme serioze shëndetësore te kafshët shtëpiake, sidomos nëse qeni i merr dhe i gëlltit.
Dy nga rreziqet më të shpeshta lidhen me gështenjat e egra dhe lëndët e lisit (frutat që bien nga lisi). Gështenjat e egra dhe elementët që mbulohen në tokë mund të jenë toksikë, duke sjellë helmim, probleme me tretjen dhe madje bllokim të zorrëve. Këto fruta nuk janë vetëm shqetësim për stomakun: në disa raste mund të çojnë edhe në situata emergjente, sidomos kur qentë i përtypin apo i gëlltisin sasi të mëdha.
Në këtë kontekst, Klubi Britanik i Kinologjisë thekson se gëlltitja mund të shkaktojë jo vetëm helmim, por edhe mbytje ose bllokim të sistemit tretës. Rreziku rritet nëse kafsha ka zakon të marrë objekte nga toka, pasi frutat bien në vende ku qentë i gjejnë lehtësisht gjatë shëtitjeve.
Njihni shenjat paralajmëruese për të parandaluar helmimin
Kur qeni ha gështenja të egra, shkaku lidhet me një substancë toksike të quajtur eskulinë. Të dëmshme mund të jenë edhe pjesë të tjera të bimës, përfshirë gjethet, lëvoren dhe lulet. Një faktor i rëndësishëm për pronarët është koha e shfaqjes së simptomave: zakonisht shenjat shfaqen brenda një deri në gjashtë orë pas gëlltitjes, por në disa raste mund të vonohen edhe deri në dy ditë.
Simptomat mund të përfshijnë të vjella, ndonjëherë edhe me gjak, diarre, jargëzim të shtuar, dhimbje barku, etje dhe humbje të oreksit. Në rastet më të rënda, qeni mund të shfaqë shqetësim, dridhje muskulore ose vështirësi në ecje. Edhe pse urgjencat për shkak të helmimeve të rënda konsiderohen relativisht të rralla, ato mund të ndodhin, ndaj nevojitet vëmendje e menjëhershme sapo pronari dyshon se kafsha ka ngrënë një nga këto fruta.
Përveç gështenjës së egër, rrezik paraqesin edhe lëndët e lisit. Ato përmbajnë substanca të dëmshme, veçanërisht tanine. Kur qeni i gëlltit, mund të shfaqen të vjella, diarre dhe dhimbje barku. Konsumimi i sasive të mëdha ose i përsëritur mund të çojë edhe në dëmtim të veshkave dhe mëlçisë. Një tjetër element që e rrit rrezikun janë frutat e gjelbra të lisit, ende të papjekura, të cilat zakonisht kanë më shumë tanine dhe prandaj mund të shkaktojnë helmim te qentë. Përtej toksicitetit, madhësia dhe fortësia e tyre e bëjnë më të lehtë rrezikun e mbytjes ose bllokimit të stomakut dhe zorrëve.
Për pronarët që duan të kuptojnë më qartë rreziqet, një detaj i rëndësishëm është se gështenja e egër nuk është e njëjtë me gështenjën e zakonshme të ngrënshme. Gështenja e egër ka gjethe të përbëra nga disa fletëza, të ngjashme me “gishtat e dorës”, ndërsa gështenja e ngrënshme ka gjethe të zgjatura me skaje të dhëmbëzuara. Edhe mbështjellësit e frutave ndryshojnë: gështenja e egër zakonisht ka më pak gjemba, ndërsa gështenja e ngrënshme mbulohet nga një lëvore me gjemba shumë më të dendur dhe të mprehtë. Edhe pse gështenja e ngrënshme nuk është toksike në të njëjtën mënyrë, ajo sërish mund të paraqesë rrezik mbytjeje për qentë.
Si masë mbrojtëse, rekomandohet të mbahet qeni me zinxhir në zonat ku ka shumë gështenja dhe lëndë lisi, sidomos nëse kafsha tenton të marrë sende nga toka. Një tjetër praktikë është t’i merret vëmendja me lodrën e tij të preferuar dhe të mos përdoren gështenjat si lodra për hedhje, pasi kjo i mëson kafshës të kërkojë sërish objekte të ngjashme. Nëse pronari dyshon se qeni ka gëlltitur ndonjërën nga këto fruta, duhet të kontaktojë menjëherë veterinarin, pa pritur shfaqjen e simptomave. Po ashtu, nuk duhet të provokohet të vjellat pa udhëzim profesional. Reagimi në kohë mund të parandalojë komplikime serioze dhe të rrisë shanset për të shpëtuar jetën e kafshës.
Botuar fillimisht në Telegrafi
