Qeveria në detyrë i ka kërkuar administratës amerikane mbështetje jo për përfshirjen e Kosovës në rrjetin rajonal për gazin amerikan, por për projekte që lidhen me gazifikimin e thëngjillit. Kjo kërkesë vjen në një kohë kur SHBA-ja ka kërkuar që Kosova të bëhet pjesë e projektit rajonal për gazin amerikan, një qasje që Qeveria nuk e ka mbështetur me propozimin e saj të fundit.
Sipas dokumenteve të dërguara nga institucionet e Kosovës, ministrja e Ekonomisë, Artane Rizvanolli, ka depozituar në Ambasadën Amerikane një kërkesë për mbështetje teknike dhe investime amerikane në sektorin e energjisë të bazuar në qymyr. Në argumentimin e saj, ministrja është mbështetur në rezervat e mëdha të linjitit që ndodhen në vend, si dhe në politikat e presidentit Donald Trump për mbështetjen e industrisë së qymyrit.
Kërkesa është dërguar përmes një letre që ministrja Rizvanolli ia ka adresuar së dërguarës me punë në Ambasadën e SHBA-së, Anu Prattipati. Letra është dërguar në muajin prill, ndërsa përmbajtja e saj bëhet e ditur tani përmes dokumentacionit që është siguruar nga media. Në këtë letër, Qeveria i ka kërkuar SHBA-së që të ofrojë mbështetje për projekte që fokusohen në gazifikimin e qymyrit, duke e bërë të qartë se bashkëpunimi i propozuar nuk ka për synim lidhjen në rrjetin rajonal për gazin.
Në të njëjtën komunikim, Qeveria i është ofruar administratës amerikane për bashkëpunim në projekte për gazin, por jo për lidhje në rrjetin rajonal. Kjo është në kundërshtim me qëndrimin e shprehur nga SHBA-ja, e cila insiston që Kosova të përfshihet në projektin rajonal të gazit amerikan. Pra, dy qasje dalin të kundërta: SHBA-ja kërkon integrim rajonal, ndërsa Qeveria i drejtohet SHBA-së me propozim që lidhet me një rrugë tjetër energjetike—gazifikimin e qymyrit.
Qeveria kërkon SHBA-në për projekte të gazifikimit të qymyrit, jo rrjet rajonal
Një nga pjesët kryesore të letrës i referohet përvojës historike të Kosovës me teknologjinë e gazifikimit. Në komunikim thuhet se Korporata Energjetike e Kosovës (KEK) historikisht ka operuar një fabrikë të gazifikimit të tipit Lurgi gjatë viteve ‘70 dhe fillimit të viteve ‘80. Sipas të dhënave të përcjella në dokument, objekti i punës së KEK-ut ishte i ngjashëm me Fabrikën e Karburanteve Sintetike Great Plains në Dakotën e Veriut.
Qeveria, përmes letrës së ministrisë, shpreh gatishmërinë për të eksploruar fizibilitetin e ringjalljes së një objekti të tillë. Ideja është që një iniciativë e ngjashme të mund të rishikohet përmes programeve të mbështetjes së energjisë të SHBA-së, duke e futur potencialisht këtë drejtim brenda fushëveprimit të bashkëpunimeve të mëparshme. Në dokument theksohet se KEK do ta mirëpriste mundësinë për të vlerësuar nëse një projekt i tillë është i zbatueshëm, si dhe çfarë hapash konkretë do të nevojiteshin për implementimin e tij.
Në fund të dokumentit theksohet se propozimi i Qeverisë mbetet i orientuar drejt investimeve amerikane në sektorin e energjisë me bazë qymyrin, duke u mbështetur në realitetin vendor të rezervave të linjitit. Kjo kërkesë shfaq një përpjekje për të gjetur mbështetje ndërkombëtare për një linjë energjetike të ndryshme nga ajo që kërkohet nga SHBA-ja përmes rrjetit rajonal. Ndërkohë, debati për mënyrën e integrimit në projektet e gazit dhe për prioritetet e energjisë në Kosovë mbetet në qendër të vëmendjes, pasi qasjet e dy palëve nuk përputhen.
Botuar fillimisht në Koha.net
