Plakja e popullsisë po bëhet një sfidë reale për Kosovën dhe kërkon përgatitje të hershme të sistemit shëndetësor e social. Këtë mesazh e theksuan ekspertë të fushës gjatë Konferencës së 17-të Ndërkombëtare të Shkencave Shëndetësore, e cila u mbajt të shtunën në Prishtinë. Gjatë aktivitetit u diskutua gjerësisht për politikat që institucionet duhet të nisin për të menaxhuar situatën që pritet të intensifikohet në dekadat e ardhshme.
Ngjarja u zhvillua në kuadër të temës “Plakja e shëndetshme” e popullsisë dhe nevojës për të përgatitur siç duhet shërbimet shëndetësore e sociale përballë këtij procesi. Organizimi u bë nga Instituti i Evropës Juglindore për Politika Shëndetësore dhe Sociale, ndërsa mbështetja erdhi nga Kolegji “Heimerer”. Konferenca i mblodhi profesionistë të fushës nga Shqipëria dhe Kosova, por edhe nga disa vende të tjera të botës, për të prezantuar punime shkencore dhe për të diskutuar qasje konkrete.
Drejtori ekzekutiv i Institutit të Evropës Juglindore për Politika Shëndetësore dhe Sociale, Agron Gashi, tha se popullsia e Kosovës po shkon drejt plakjes. Ai solli edhe të dhëna të qarta: deri në vitin 2060, rreth 18 për qind e popullsisë pritet të jetë mbi 65 vjeç. Sipas parashikimeve të Agjencisë së Statistikave të Kosovës, të publikuara në korrik të këtij viti, rritja për periudhën 2035-2060 parashikon se në Kosovë do të ketë rreth 18 për qind të popullsisë, që sipas llogaritjeve përkthehet në rreth 380 mijë persona mbi 65 vjeç.
Këto shifra, sipas prezantimit, përçojnë një mesazh të drejtpërdrejtë: “koha për të vepruar” dhe “për t’u përgatitur është tani”. Në konferencë u vu në fokus fakti që rritja e numrit të të moshuarve nuk është vetëm çështje demografike, por lidhet drejtpërdrejt me planifikimin e shërbimeve shëndetësore, mbështetjen sociale dhe mënyrën se si institucionet duhet të organizohen për t’u përgjigjur nevojave në rritje.
Koha për t’u përgatitur për “plakjen e shëndetshme”
Sa i përket përballjes me plakjen e popullsisë, bashkëpunimi mes institucioneve shëndetësore dhe atyre akademike u kërkua nga rektorja e Kolegjit “Heimerer”, Naime Brajshori. Ajo theksoi se kjo përgjegjësi nuk i përket vetëm institucioneve akademike, por edhe të gjitha institucioneve shëndetësore dhe sociale, si dhe shoqërisë në përgjithësi. Sipas saj, “Plakja e shëndetshme” nuk lidhet vetëm me zgjatjen e jetës, por me krijimin e kushteve që individi të ruajë dinjitetin, integritetin dhe autonominë, të ketë pjesëmarrje aktive në shoqëri dhe të gëzojë cilësi më të mirë të jetës.
Në konferencë u prezantuan edhe punime të ekspertëve të ftuar, ku roli i arsimit dhe trajnimeve u pasqyrua në një nga prezantimet kryesore të profesoreshës nga Gjermania, Ursula Kriesten. Ajo theksoi se përmes prezantimit të saj synon të paraqesë kontributin në arsimimin e kompetencës për infermieri dhe metodologjitë që kontribuojnë në mirëqenien e një plakjeje të shëndetshme. Përmes këtij këndvështrimi, u nënvizua se zhvillimi i kapaciteteve profesionale dhe përgatitja e stafit shëndetësor janë elementë kyç për të adresuar nevojat e të moshuarve.
Konferenca u mbajt për herë të 17-të dhe u zhvillua në dy sesione, ku u prezantuan e u diskutuan punimet shkencore të ekspertëve vendorë dhe ndërkombëtarë të shëndetësisë. Diskutimet u orientuan drejt praktikave që mund të ndihmojnë institucionet të përshtatin politikat dhe shërbimet, ndërsa përvoja dhe të dhënat e sjella nga profesionistë të vendeve të ndryshme u përdorën për të mbështetur idenë se përgatitja duhet të nisë që tani, përpara se sfidat të bëhen më të vështira për t’u menaxhuar.
Botuar fillimisht në Telegrafi
