Gjatë një seance në Komisionin për Reformën Territoriale në Fier, debati është përqendruar te përkatësia administrative dhe ajo historike e Cakranit. Në qendër të diskutimeve u përfshinë avokatët Kujtim Cakrani dhe Idajet Beqiri, të cilët mbajtën qëndrime të kundërta lidhur me mënyrën sesi duhet të përfshihen ose të ndahen zonat përreth Fierit.
Argumenti kryesor i avokatit Kujtim Cakrani ishte se Cakrani nuk duhet të mbetet pjesë e një njësie administrative të përbashkët, por duhet të ketë statusin e bashkisë. Ai tha se pa Cakranin, sipas tij, nuk mund të quhet as qyteti i Fierit dhe as Mallakastër, duke e konsideruar zonën si një identitet të veçantë. Në këtë kuadër, ai theksoi se një reformë administrative nuk mund të bëhet pa marrë në konsideratë historinë e vendeve dhe rrënjët e tyre.
“Histori” ishte fjala që u përsërit disa herë në replikat e seancës. Cakrani argumentoi se historia nuk fillon në vitet që përmenden në kohë fushatash apo projeksionesh politike, duke përmendur shprehimisht vitet 2045, 2013 dhe duke e lidhur këtë me idenë që identitetet lokale kanë vazhdimësi. Ai tha se, në kohën e Perandorisë Osmane, Cakrani quhej “Republika e Cakranit” dhe solli këtë si element historik për të mbështetur propozimin e tij.
Avokati i Cakranit solli edhe një argument ekonomik. Ai u shpreh se Cakrani është një nga krahinat më të pasura nga pikëpamja ekonomike, dhe pyeti retorikisht “Ku shkojnë të gjitha këto burime natyrore?”. Sipas argumentimit të tij, persona që udhëtojnë në qytete europiane “me paratë e vjedhura të korrupsionit”, siç i quajti, bëjnë foto dhe mburren, ndërsa problem mbetet mënyra se si shfrytëzohen burimet.
Reforma territoriale kërkon t’i shohë historinë dhe identitetin e krahinave
Ndërkohë që avokati Cakrani po zhvillonte arsyetimin, ai u kundërvu edhe ndaj pretendimeve se BE do të kërkonte reformë vetëm për arsye administrative. Ai tha se nuk është e vërtetë që BE na kërkon reformën territoriale që të na pranojë, duke nënvizuar se, sipas këndvështrimit të tij, ekziston vetëm “një kusht” që të mos vidhet. Debati u shoqërua me ndërprerje nga palët, teksa Cakrani e quajti veten të keqkuptuar dhe reagoi ndaj ndërhyrjeve në sallë.
Në krahun tjetër, avokati Idajet Beqiri iu përgjigj propozimeve të përmendura, duke e lidhur çështjen me identitetin e Mallakastrës dhe me strukturën aktuale të fshatrave. Ai tha se, në emër të komunitetit mallakastriot, vlerëson frymën e komisionit, sepse sipas tij ka pasur një avancim dhe e vlerësoi reformën e vitit 2015 si një hap me “arritje serioze”, por që lë hapësirë për përmirësime. Beqiri theksoi se krahinën e Mallakastrës e sheh si “një krahinë invalide”, duke iu referuar ndryshimeve që janë bërë.
Beqiri solli konkretisht numra për të mbështetur qëndrimin e tij: nga 84 fshatra, sipas tij, sot mbeten 41. Ai tha se, nëse nga Mallakastra hiqen 11 fshatrat e Cakranit, atëherë “nuk quhet Mallakastër”. Për të argumentuar këtë, ai përmendi edhe objekte dhe elementë gjeografikë e historikë që lidhen me Mallakastrën: “Pylli i Gjorgozit” është i Mallakastrës, dhe në momentin që do të hiqej, sipas tij, nuk do të ishte më “në rregull”. Po ashtu, Beqiri tha se Mallakastra nuk ka rafinerinë sot, por ka naftën dhe Ballshin, duke e paraqitur këtë si një arsye pse heqja e pjesëve do të përbënte “vetëvrasje” për gjithë krahinën.
Debati u zgjerua edhe me një shembull krahasues për zonat historike: Beqiri tha se nuk mund të largohen Bylisi, Nikea nga Ballshi aty ku janë, por sipas tij duhet të fuqizohen nëse flitet për turizëm historik. Në përfundim të diskutimeve në komision, u nënvizua edhe tensioni mes dy qëndrimeve mbi mënyrën se si duhet trajtuar Cakrani brenda ose jashtë strukturës së Mallakastrës dhe, përtej kësaj, çfarë ndikimi do të ketë në identitetet lokale dhe në formën e ardhshme administrative.
Botuar fillimisht në Bota Sot
