Veprimtari Ibrahim Kelmendi, në pjesën e dytë të emisionit “Debat Plus” brenda ciklit “Dosjet”, ka folur për takimin mes Jusuf Gërvallës, Bardhosh Gërvallës dhe Kadri Zekës që i parapriu vrasjeve, si dhe për hetimet që më pas u zhvilluan në Gjermani. Gjatë bisedës, ai ka përshkruar rrethanat e takimit, rolin e tij si ndërmjetës mes Jusuf Gërvallës dhe Kadri Zekës, si dhe rrjedhën e procesit gjyqësor ku u përfshi edhe si dëshmitar.
Kelmendi ka thënë se takimi ishte zhvilluar në banesën e Murat Kryeziut. Ai e ka vendosur ngjarjen rreth orës “një pas mesnate”, kur, sipas tij, u ndërpre ndeja te Murati. Pas këtij momenti, të pranishmit dolën të gjithë në oborrin e madh të shtëpisë, ndërsa po i jepnin lamtumirën njëri-tjetrit. Në atë kohë, Kelmendi ka deklaruar se ishin rreth 20 persona dhe se pothuajse të gjithë e dinin ku po shkonin për të fjetur, sepse Jusufi kishte thënë me zë të lartë se ata po ishin mysafirë të Gërvallëve.
Ai ka shtuar se emrat e të pranishmëve i kishte të shënuar në librin e Nuhi Sulejmanit. Po ashtu, Kelmendi ka treguar se shumica e personave ishin nga rrethinat e Shtutgartit. Në këtë mënyrë, ai ka dhënë një panoramë më të qartë për përbërjen e grupit që u mblodh në shtëpinë e Murat Kryeziut para se të ndodhnin ngjarjet që tronditën opinionin e asaj kohe.
Një segment tjetër i intervistës i është kushtuar periudhës kur Kelmendi, sipas tij, kishte marrë rol ndërmjetësues mes Jusuf Gërvallës dhe Kadri Zekës. Ai ka thënë se nga tetori i vitit 1981 deri më 2 janar 1982 kishte shërbyer si ndërmjetës, duke u përpjekur ta tejkalonin konflikti e komploti që, sipas deklarimit të tij, ishte shkaktuar nga Sabri Novosella.
Roli ndërmjetësues dhe hetimet gjermane për atentatin
Kelmendi ka folur edhe për faktin se marrëdhëniet mes Gërvallës dhe Zekës kishin filluar të përmirësoheshin gjatë një manifestimi të organizuar për festat e Nëntorit 1981 në Esslingen, afër Shtutgartit. Në këtë aktivitet, sipas tij, Jusufi dhe Kadriu mbajtën fjalime dhe iu përgjigjën pyetjeve të bashkatdhetarëve. Ai theksoi se të dy ishin ulur në podium bashkë, duke qenë vetëm ata dy, dhe se manifestimi e mbuloi pjesërisht mllefin që, sipas tij, Jusufi kishte ndaj Kadriut. Megjithatë, Kelmendi ka thënë se spiunët, sipas tij, punonin në mënyrë “diversioniste”.
Kur u pyet nëse atentati ishte një operacion i drejtpërdrejtë i UDB-së apo në të kishin qenë të përfshirë edhe aktorë të tjerë, Kelmendi ka deklaruar se nuk e di “prapaskenën”. Megjithatë, ai ka iu referuar hetimeve dhe procesit gjyqësor në Gjermani. Në përgjigjen e tij, Kelmendi u shpreh se vazhdon të besojë se Riza Salihu ishte kryevrasësi, duke theksuar se u besonte kryehetuesve gjermanë se Rizai nuk kishte alibi.
Ai ka treguar edhe si nisi kërkimi pas vrasjeve. Sipas Kelmendit, pak ditë pas ngjarjeve policia gjermane kishte shpërndarë trakte dhe u kishte kërkuar qytetarëve të jepnin informacione, nëse e kishin parë personin në fotografi. Kelmendi ka thënë se, sipas emërtimit që i atribuohet, “Ai ishte Riza Salihu”, duke shtuar se emri ishte emetuar edhe në televizione. Ai ka pohuar se pas disa ditësh autoritetet ia dolën ta arrestojnë, por u lirua shpejt, sepse, sipas tij, institucionet gjermane kishin prioritet marrëdhëniet e mira me Jugosllavinë dhe përndjekjen e “armiqve” të Jugosllavisë, në mesin e të cilëve, sipas Kelmendit, ishin edhe ata.
Kelmendi ka vijuar më tej duke thënë se në vitin 1990, me shpërbërjen e Jugosllavisë, hetimet u riaktivizuan dhe Salihu u arrestua sërish si i dyshuar potencial për vrasjet. Ai ka theksuar se hetuesia operative gjermane, LKA e Baden-Württembergut, ishte e bindur se Salihu nuk kishte alibi për kohën kur kishin ndodhur vrasjet. Sipas tij, pas rreth 16 muajsh burg hetues, u zhvillua procesi gjyqësor në Gjykatën e Shtutgartit, ku atij i ishte caktuar të paraqitej si dëshmitar.
Kelmendi ka shpjeguar se kishte dëshmuar në një seancë, ndërsa, sipas tij, Salihu kishte refuzuar të merrte pjesë duke pretenduar se ishte i sëmurë. Ai ka thënë se seanca zgjati vetëm pak çaste dhe se më pas nuk e kishin ftuar më, duke shtuar se si dëshmitar nuk kishte të drejtë ta frekuentonte procesin. Po ashtu, ai ka deklaruar se, sipas asaj që kishte dëgjuar, procesi ishte ndërprerë sepse Jugosllavia nuk kishte dorëzuar dëshmitarët e kërkuar. Në këtë kontekst, Kelmendi ka arritur në përfundimin se Rizai nuk duhet të ketë fituar pafajësinë dhe, sipas tij, as nuk ishte dënuar.
Në pjesën tjetër të intervistës, Kelmendi u pyet edhe për deklaratat e Suzana Gërvallës. Moderatori ka përmendur se Suzana kishte thënë që Jusuf Gërvalla e kishte larguar disa herë nga shtëpia dhe se familja kishte pasur dyshime ndaj tij. Kelmendi ka thënë se Suzana ka shpifur dhe se, sipas tij, ai nuk i di arsyet, por as ajo nuk i thotë dot. Ai ka shtuar se Suzana, sipas deklarimit të tij, është e vetëdijshme që ka shpifur. Në fund, Kelmendi ka thënë se Suzana Gërvalla nuk kishte qenë e zgjuar kur ai, Kadri Zeka dhe Jusuf Gërvalla kishin hyrë në shtëpi gjatë natës së 16 dhe 17 janarit 1982.
Botuar fillimisht në Bota Sot