Kardiologët po u kërkojnë qytetarëve të kthehen më shpesh te gatimi në shtëpi, si një mënyrë e drejtpërdrejtë për të ulur konsumimin e ushqimeve të shumëpërpunuara, të njohura me shkurtesën UPF. Këto produkte janë vënë në qendër të vëmendjes për shkak të lidhjes së tyre me rreziqe serioze për shëndetin, sidomos për zemrën dhe sistemin kardiovaskular. Mesazhi kryesor është i thjeshtë: sa më shumë ushqim i freskët dhe i përgatitur vetë, aq më pak varësi nga produktet industriale që shpesh përmbajnë përbërës të shumtë, sheqer, kripë dhe aditivë.
Thirrja vjen përmes një deklarate të re klinike të publikuar nga European Society of Cardiology dhe European Association of Preventive Cardiology. Dokumenti u drejtohet mjekëve, veçanërisht kardiologëve, duke i nxitur që gjatë konsultave me pacientët të flasin më shpesh për mënyrën e të ushqyerit dhe për vendin që zënë ushqimet e shumëpërpunuara në dietën e përditshme. Rekomandimet përfshijnë shmangien e ngrënies vonë gjatë natës, përtypjen më të ngadaltë të ushqimit dhe shtimin e ushqimeve të freskëta e sa më pak të përpunuara në tryezë.
Ekspertët e përfshirë në këtë dokument theksojnë se këshillat nuk duhet të mbeten të përgjithshme, por të jenë të kuptueshme dhe praktike për pacientët. Ata rekomandojnë, për shembull, zgjedhjen e jogurtit natyral në vend të jogurtit me shije frutash apo me sheqer të shtuar. Po ashtu, pijet me sheqer këshillohet të zëvendësohen me ujë. Një hap tjetër i rëndësishëm është leximi i etiketave ushqyese dhe i listës së përbërësve para blerjes së produkteve ushqimore, në mënyrë që konsumatorët të kuptojnë më mirë çfarë po marrin.
Ushqimet e shumëpërpunuara dhe zemra
Këto udhëzime kanë rëndësi të veçantë për personat që tashmë jetojnë me sëmundje të zemrës, por edhe për ata që janë në rrezik t’i zhvillojnë ato. Në këtë grup hyjnë pacientët që mund të kenë nevojë për këshillim më të shpeshtë dhe më të qartë rreth zgjedhjeve të përditshme ushqimore. Ideja kryesore është që parandalimi dhe menaxhimi i rrezikut të mos mbështeten vetëm te trajtimet mjekësore, por edhe te ndryshime të qëndrueshme në stilin e jetës, ku ushqimi luan rol të rëndësishëm.
Të dhënat për Britaninë tregojnë përmasën e problemit. Rreth 8 milionë persona jetojnë me sëmundje kardiovaskulare, ndërsa këto sëmundje shkaktojnë afërsisht 170 mijë vdekje çdo vit. Këto shifra e bëjnë edhe më të rëndësishme nevojën që mjekët të diskutojnë me pacientët për zakonet e të ngrënit, veçanërisht për produktet që konsumohen shpesh, por që mund të jenë të varfra në vlera ushqyese dhe të pasura me përbërës të përpunuar.
Deklarata u bën thirrje kardiologëve që gjatë vizitave të mos mjaftohen vetëm me pyetje të përgjithshme për dietën, por t’i pyesin rregullisht pacientët se sa shpesh konsumojnë ushqime të shumëpërpunuara. Kjo qasje synon ta bëjë bisedën më konkrete dhe më të dobishme. Pacientët mund të mos e dallojnë gjithmonë se një produkt është UPF, prandaj mjekët inkurajohen të ndihmojnë në identifikimin e tyre përmes shembujve të qartë dhe shpjegimeve të thjeshta.
Një nga propozimet e dokumentit është përdorimi i fotografive të ushqimeve të shumëpërpunuara gjatë konsultave mjekësore. Kjo mund t’i ndihmojë pacientët t’i njohin më lehtë këto produkte, sepse shpjegimet vetëm me fjalë shpesh nuk mjaftojnë. Në praktikë, kjo do të thotë se mjeku mund të tregojë pamje të produkteve të zakonshme të përditshme dhe të shpjegojë pse ato hyjnë në kategorinë e ushqimeve të shumëpërpunuara, duke e bërë më të lehtë ndryshimin e zakoneve të blerjes dhe të konsumit.
Mes rekomandimeve kryesore mbeten gatimi më i shpeshtë në shtëpi, shmangia e ushqimit vonë në mbrëmje, ngrënia më e ngadaltë dhe më e vëmendshme, si dhe përzgjedhja e ushqimeve me shumë fibra dhe pak të përpunuara. Këto këshilla paraqiten si hapa të zbatueshëm në jetën e përditshme, jo si masa të ndërlikuara. Për pacientët me sëmundje të zemrës ose me rrezik të shtuar, ndryshime të tilla mund të jenë pjesë e rëndësishme e kujdesit të vazhdueshëm për shëndetin kardiovaskular.
Botuar fillimisht në Koha.net