Pas kërkesave të ndërkombëtarëve për rikthimin e gjyqtarëve dhe prokurorëve serbë që kanë dhënë dorëheqje, në Kosovë ka pasur kundërshtime nga njohës të së drejtës. Ata kanë vënë në pah se rikthimi nuk duhet të bëhet pa respektuar procedurat dhe pa u siguruar që në sistem të përfshihen persona të rinj e të verifikuar, të cilët janë besnikë e lojalë ndaj shtetit të Kosovës.
Ndërkohë, në debatin publik është shfaqur edhe një qëndrim tjetër: disa juristë e kanë vlerësuar se rikthimi i këtyre personave do të ishte i nevojshëm për të ruajtur karakterin multietnik të institucioneve të drejtësisë. Pra, edhe pse kërkesa ndërkombëtare është për ta lejuar rikthimin, vlerësimet brenda komunitetit të njohësve të ligjit kanë qenë të ndryshme lidhur me mënyrën dhe justifikimin e këtij procesi.
Ditë më parë, Këshilli Prokurorial miratoi dorëheqjet e prokurorëve serbë të veriut, të dhëna rreth katër vjet më parë. Kjo ndodhi pasi çështja kishte kaluar në procedura të brendshme. Më pas, të premten, Këshilli Gjyqësor e pati në rend dite këtë çështje, por mbledhja nuk arriti të zhvillohej, pasi mungoi kuorumi.
Vendimet dhe zhvillimet brenda institucioneve kanë nxitur reagime ndërkombëtare. Në këtë kontekst, Kosova u vizitua pa paralajmërim edhe nga Peter Sorensen, i dërguari i Bashkimit Evropian për dialogun Kosovë-Serbi, i njohur për përfshirjen e tij në proceset politike që lidhen me marrëdhëniet mes dy vendeve dhe stabilitetin institucional.
Rikthimi i dorëheqjeve kërkon respektim të procedurave dhe rekrutim të ri
Avokati Ardian Bajraktari ka theksuar se, sikurse Këshilli Prokurorial, edhe Këshilli Gjyqësor duhet të marrë vendim për çështjen. Ai ka argumentuar se institucionet është dashur të koordinoheshin paraprakisht me ndërkombëtarët dhe të mos lejonin rikthimin e serbëve të dorëhequr. Sipas tij, vendimmarrja nuk duhet të bëhet në mënyrë të improvizuar, por duke ndjekur rrugën e saktë institucionale dhe duke mbajtur standardet e kërkuara për funksionimin e drejtësisë.
Edhe njohës të tjerë të së drejtës kanë insistuar se serbëve “pishmanë” nuk duhet t’u jepet mundësia për t’u rikthyer në sistem. Ata kanë argumentuar se institucionet e drejtësisë duhet të qëndrojnë të forta në zbatimin e procedurave të brendshme dhe në rekrutimin e personave të rinj, që sipas tyre do të jenë lojalë ndaj shtetit të Kosovës. Në këtë mënyrë, theksohet se sistemi duhet të ndërtohet me njerëz që i plotësojnë kriteret dhe që ruajnë integritetin institucional.
Ndërkohë, pjesa që mbështet idenë e rikthimit, ka kërkuar të shikohet edhe dimensioni multietnik i institucioneve të drejtësisë. Sipas këtij vlerësimi, kthimi i personave mund të shërbejë për të ruajtur përfaqësimin, pavarësisht se çështja e dorëheqjeve lidhet me periudhën kur ata kishin vendosur të tërhiqeshin nga detyrat. Debati i tanishëm, pra, mbetet i hapur: nga njëra anë qëndrime që kërkojnë ndalim të rikthimit dhe nga ana tjetër argumente që e shohin rikthimin si të domosdoshëm për balancimin multietnik.
Ndërsa proceset brenda Këshillit Gjyqësor kanë pësuar vonesë për shkak të mungesës së kuorumi, vizita e emisari të BE-së dhe reagimet ndërkombëtare tregojnë se tema e rikthimit të gjyqtarëve e prokurorëve serbë po trajtohet edhe në nivel politik e diplomatik. Në këtë situatë, vendimet që pritet të merren më tej nga institucionet e drejtësisë pritet të ndikojnë drejtpërdrejt në mënyrën si do të vazhdojë menaxhimi i pozitave të lira dhe plotësimi i personelit në sistem.
Botuar fillimisht në Koha.net
