Naim Jakaj, nga Instituti i Kosovës për Drejtësi, ka vlerësuar se mungesa e funksionimit të institucioneve për një periudhë të gjatë ka sjellë grumbullim të detyrimeve, si brenda vendit ashtu edhe në nivel ndërkombëtar. Sipas tij, fakti që “tash e dy vjet” nuk janë pasur institucione funksionale, përfshirë Kuvendin dhe Qeverinë që kanë qenë vetëm në detyrë, ka bërë që shumë punë dhe përgjegjësi të shtyhen e të grumbullohen.
Jakaj tha se problemet lidhen direkt me periudhën ku Kuvendi dhe Qeveria kanë vepruar pa kapacitet të plotë institucional. Ai theksoi se ky mosfunksionim ka krijuar një akumulim të detyrimeve të brendshme dhe të atyre që vijnë nga angazhime apo procese ndërkombëtare. Në këtë kontekst, ai solli edhe një krahasim me orët e punës që, sipas tij, nuk do të ishin të mjaftueshme për të kompensuar kohën e humbur.
“Deputetët e kësaj legjislature të Kuvendit të Kosovës edhe po të punonin 18 orë në ditë, nuk do të mund t’i kryenin punët që janë grumbulluar përgjatë kësaj periudhe”, ka thënë Jakaj. Ai argumentoi idenë se edhe një ritëm shumë më i lartë pune nuk zgjidh automatikisht problemin e akumulimit, pasi vëllimi i punëve të grumbulluara gjatë dy viteve është i madh dhe nuk mund të përfundojë brenda një afati që do të mjaftonte vetëm përmes zgjatjes së orarit.
Edhe 18 orë punë s’mjaftojnë për punët e grumbulluara dyvjeçare
Për ta bërë më të qartë, Jakaj përdori një shembull konkret: sipas tij, sikur Kuvendi të punojë “sot me 18 orë” dhe pjesën tjetër të kohës, përkatësisht “6 orët e tjera”, t’i lërë për gjumë, prapëseprapë nuk do të ekzistonte mundësia që të kryhen detyrat e grumbulluara. Ai tha se, në këtë skenar hipotetik, punët nuk do të mund të përmbylleshin edhe për “dy vjet” të tjera.
Këtë argument Jakaj e lidh me pasojat që, sipas tij, Kosova i ka pasur pikërisht për shkak të mosfunksionimit të Kuvendit. Në analizën e tij, pamundësia për të pasur institucione aktive dhe të plota përgjatë një periudhe të gjatë ka ndikuar në ecurinë e punëve, duke bërë që proceset të mos ecin me ritëm normal. Kjo ka sjellë që një pjesë e punës të shtyhet, ndërsa detyrimet të grumbullohen, si rezultat i mungesës së vendimmarrjes dhe punës së rregullt institucionale.
Jakaj ka theksuar se periudha e dy viteve, ku institucionet janë mbajtur “vetëm në detyrë”, ka krijuar një vonesë të akumuluar. Në këtë kuptim, ai e sheh të pamundur që thjesht rritja e orëve të punës të kthejë mbrapsht menjëherë atë që është grumbulluar. Për të, problemi kryesor qëndron te vëllimi i detyrave të pa kryera, si dhe te koha e gjatë gjatë së cilës Kuvendi dhe Qeveria nuk kanë funksionuar në mënyrë të plotë.
Me këtë qëndrim, Jakaj përforcon idenë se sfidat e tanishme janë rezultat i mungesës së plotë të funksionalitetit institucional në një periudhë të gjatë. Ai vë theksin te detyrimet e grumbulluara dhe te pamundësia që një orar edhe më i gjatë pune të prodhojë zgjidhje të shpejta. Përfundimi i tij është se, edhe në kushte kur puna do të zgjaste 18 orë në ditë, nuk do të ishte e mjaftueshme për t’i kryer punët që janë grumbulluar gjatë kësaj kohe, pasi pasojat e mosfunksionimit kanë krijuar një barrë që kërkon më shumë se vetëm rishpërndarje të orarit.
Botuar fillimisht në Gazeta Express