Autoritetet italiane ia kanë kthyer Meksikës 27 artefakte arkeologjike, pasi objektet ishin sekuestruar gjatë disa hetimeve të zhvilluara në pjesë të ndryshme të Italisë. Lajmi është bërë i ditur përmes një njoftimi të Policisë, ku theksohet se artefaktet kishin hyrë në mënyrë të paligjshme, ishin shitur në shkelje të ligjit ose mbaheshin nga persona privatë pa dokumentacion që të provonte pronësinë e ligjshme.
Gjatë ceremonisë zyrtare, të gjitha eksponatet iu dorëzuan palës meksikane. Ceremonia u mbajt në Ambasadën e Meksikës në Romë dhe u drejtua nga zyrtarë të “Carabinieri Tutela del Patrimonio Culturale” (TPC), një njësi speciale e karabinierëve italianë e angazhuar në luftën kundër vjedhjes dhe trafikut të veprave të artit. Kjo njësi ishte edhe ajo që i kreu hetimet që çuan në sekuestrimin dhe kthimin e artefakteve.
Ndër objektet e rikthyera ka figura të lashta prej terakote dhe argjile, skulptura tradicionale kokash dhe fosile. Në njoftimin e saj, Njësia TPC ka shpjeguar se të gjitha objektet e kishin origjinën nga “vende me rëndësi të madhe historike dhe kulturore” në Meksikë. Gjithashtu, është bërë e ditur se vlera e përbashkët e artefakteve arrinte në “disa dhjetëra mijëra euro”, duke theksuar rëndësinë e madhe kulturore dhe materiale të asaj çka u rikthye.
Rikthimi i artefakteve në Meksikë, pas sekuestrimeve në Itali
Autoritetet theksuan se ky veprim synon të kthejë te populli meksikan objekte të çmuara dhe unike, të cilat më parë besohej se kishin humbur. Në deklaratë thuhet se kthimi i tyre rikthen një ndjenjë identiteti te vendet prej të cilave artefaktet ishin marrë në mënyrë të paligjshme. Procesi i kthimit u realizua pasi hetimet zbuluan se objektet qarkullonin në mënyrë të parregullt përmes rrjeteve që përfshinin shitje të dyshimta dhe zotërim pa baza të qarta ligjore.
Sipas informacioneve të dhëna, artefaktet u gjetën dhe u vunë nën kontroll pas gjashtë hetimeve të ndara. Në një prej rasteve, në Firence, karabinierët u njoftuan nga autoritetet peruane, të cilat kishin vërejtur një shitje të dyshimtë në një platformë të tregtisë elektronike. Kjo sinjalizim i dha mundësi njësisë italiane të ndërmerrte veprimet e duhura dhe të sekuestronte 16 artefakte të importuara në mënyrë të paligjshme nga një banesë private.
Në një hetim tjetër të zhvilluar në Venecia, autoritetet sekuestruan tri fosile peshqish që i përkasin periudhave të moçme, me datime që shkojnë deri në miliona vjet. Karabinierët kanë sqaruar se fosilet ishin “në gjendje të shkëlqyer ruajtjeje” dhe se kishin “vlerë të pallogaritshme historike dhe shkencore”, duke e lidhur kështu rëndësinë e tyre jo vetëm me aspektin kulturor, por edhe me atë akademik e studimor.
Ndërkohë, zyrtarët në Romë sekuestruan edhe dy statuja prej terakote që datojnë nga periudha e viteve të para të erës sonë, të cilat u atribuohen qytetërimit Maja. Po në kuadër të hetimeve në Itali, në Milano dhe në Monza u konfiskuan artefakte që përfshinin tri koka të qytetërimit Teotihuakan. Këto objekte, sipas njoftimit, u prodhuan në Rrafshnaltën Qendrore të Meksikës ndërmjet viteve 200 para erës sonë dhe 650 të erës sonë pas, ndërsa procedura e sekuestrimit u mbështet në një inventarizim të pasurisë së një individi privat vitin e kaluar.
Dorëzimi i 27 artefakteve në Ambasadën e Meksikës në Romë mbylli një proces hetimor që shtrihej në disa qytete italiane dhe përfshinte lloje të ndryshme objektesh: nga skulptura tradicionale dhe figurina të lashta, te statujat që lidhen me qytetërimet e vjetra dhe fosilet. Përfshirja e Carabinieri Tutela del Patrimonio Culturale në të gjithë hapat e hetimit dhe administrimi i procedurave të kthimit e bënë ceremoninë një moment zyrtar, me objekt të qartë rikthimin e trashëgimisë kulturore në vendin e origjinës.
Botuar fillimisht në Koha.net