Irani ka deklaruar se do të presë përgjigjen zyrtare të negociatorëve amerikanë pasi Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, hodhi poshtë një propozim iranian për të rihapur Ngushticën e Hormuzit për anijet tregtare. Nisma, sipas planit që u bë publik, parashikonte rifillimin e kalimit përmes kësaj rruge kritike brenda shtatë ditësh, por refuzimi i Trump e ka përplasur menjëherë palët.
Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, e pranoi refuzimin në një postim në Telegram, duke thënë se Teherani do të presë përcjelljen e pikëpamjeve përfundimtare nga ndërmjetësuesit. Në të njëjtin mesazh, ai u shpreh se Trump ka dhënë deklarata të ndryshme dhe se, sipas Araghchit, ka pasur deklarata kontradiktore që i ka dëgjuar shpesh.
Gjatë ditës së shtunë, Trump u shpreh për refuzimin e propozimit të Teheranit, duke e cilësuar marrëveshjen të papranueshme. Ai tha se SHBA-të kanë “kontroll të plotë” mbi ngushticën dhe se kalojnë “sasi të mëdha nafte” përmes saj. Në të njëjtën linjë, Trump i pati thënë më herët gazetarëve në Shtëpinë e Bardhë se propozimi iranian nuk ishte i pranueshëm, ndërsa shtoi se palët po kërkonin një marrëveshje për hapjen e menjëhershme të ngushticës, pasi “po humbasin shumë keq”.
Ndërkohë, Araghchi i lidhi kushtet e Iranit me procesin e negociatave. Të premten, në një fjalë para gazetarëve në OKB, ai tha se një marrëveshje mund të arrihet nëse “plotësohen kushtet e nevojshme” mes dy vendeve. Ai shtoi se kushtet për hapjen e ngushticës ishin të njëjta me ato që kishin qenë të përfshira në një memorandum mirëkuptimi mes SHBA-së dhe Iranit, i nënshkruar në qershor.
Irani pret përgjigjen zyrtare për hapjen e Ngushticës së Hormuzit
Irani ka bërë të ditur se e ka ngritur çështjen e rihapjes së ngushticës dhe të përfundimit të armiqësive gjatë negociatave në margjinat e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork javën e kaluar. Kjo vjen në një kohë kur Ngushtica e Hormuzit, një rrugë ujore jetësore, përmes së cilës zakonisht kalon rreth një e pesta e furnizimit botëror me gaz dhe naftë, është mbyllur në mënyrë efektive që nga shpërthimi i luftës në shkurt.
Për refuzimin e propozimit iranian, Trump mori mbështetje nga zyrtarë amerikanë. Ambasadori i SHBA-së në NATO, Matthew Whitaker, tha të shtunën se Irani kishte ofruar “gjysmëmasa” dhe “marrëveshje iluzore” për t’u dukur mirë në skenën botërore. Sipas tij, “Presidenti Trump ka të drejtë ta refuzojë atë”. Paralelisht, Sekretari i Thesarit i SHBA-së, Scott Bessent, deklaroi të shtunën se presioni ekonomik nga SHBA-të po ndikon negativisht në Teheran.
Në këtë fazë, Omani, i cili ka vepruar si ndërmjetës midis SHBA-së dhe Iranit, i bëri thirrje të gjitha palëve të vazhdojnë dialogun e hapur për të gjetur një zgjidhje të krizës. Ministri i Jashtëm i Omanit, Sayyid Badr bin Hamad bin Hamood Albusaidi, u shpreh në Debatin e Përgjithshëm të OKB-së se “të gjitha palët” duhet të bashkëpunojnë me Omanin për të mbrojtur lundrimin në rrugën strategjike ujore.
Në fund të mesazhit të tij, Abbas Araghchi theksoi se Teherani po pret që ndërmjetësuesit t’i përcjellin pikëpamjet përfundimtare dhe se më pas do të marrë një vendim bazuar në këto qëndrime. Ndërkohë, memorandumi i nënshkruar në qershor dhe kushtet që u përmendën në OKB mbeten elementë kyç për çdo rifillim të bisedimeve, ndërsa Ngushtica e Hormuzit vijon të jetë në fokus për shkak të peshës së saj për tregtinë e energjisë.
Botuar fillimisht në Bota Sot
