Raporti i ri i Migracionit Botëror i vitit 2026, i publikuar nga Organizata Ndërkombëtare për Migracionin (IOM), paralajmëron se Evropa po hyn në transformime të mëdha strukturore, por një nga sfidat kryesore mbetet kriza demografike. Sipas të dhënave të raportit, situata në disa vende mund të përkeqësohet edhe në dekadat në vijim, duke e rritur presionin mbi ekonominë, shërbimet publike dhe qëndrueshmërinë afatgjatë të shoqërive.
Në këtë kontekst, Maqedonia e Veriut renditet ndër vendet që janë të prekura më fort. Raporti thekson se vendi bën pjesë në grupin e shteteve ku shkalla e lindjeve ka rënë nën nivelin e zëvendësimit të popullsisë. Kjo do të thotë se numri i fëmijëve të lindur nuk po mjafton për të ruajtur madhësinë e brezave, duke e çuar vendin drejt një trendi afatgjatë rënës në numrin e banorëve.
IOM vë në dukje se kriza demografike në Maqedoninë e Veriut nuk lidhet vetëm me rënien e shkallës së lindjeve. Një faktor tjetër që e rëndon situatën është emigrimi i personave në moshë riprodhuese. Kur të rinjtë largohen, vendi humb jo vetëm fuqinë punëtore të së tashmes, por edhe kapacitetin e tij për të prodhuar breza të rinj në të ardhmen, duke e bërë më të vështirë përmbysjen e tendencës negative.
Raporti thekson se largimi i të rinjve ndikon drejtpërdrejt në kapacitetin demografik të vendit. Me më pak njerëz në moshë riprodhuese që mbeten brenda kufijve, numri i lindjeve zvogëlohet më tej, ndërsa struktura e moshës në shoqëri ndryshon. Në këtë mënyrë, rënia e lindjeve dhe emigrimi krijojnë një cikël që e shtyn vendin drejt sfidave më të theksuara në vitet që vijnë.
Kriza demografike po thellohet: lindjet më të ulëta dhe largimi i të rinjve
Ndërsa Evropa përballet me transformime të mëdha, IOM e vendos krisën demografike si një nga çështjet qendrore të rajonit. Në raport theksohet se ajo mund të përkeqësohet në dekadat në vijim, sidomos në vende ku treguesit demografikë janë tashmë në rënie. Për Maqedoninë e Veriut, kjo nënkupton një rrugë ku sfidat demografike bashkëveprojnë me lëvizjet migratore dhe e bëjnë situatën më komplekse.
Rënia e lindjeve nën nivelin e zëvendësimit është tregues i rëndësishëm për mënyrën se si po ndryshon struktura e popullsisë. Kur ky nivel nuk arrihet, ndodh një ngadalësim i rritjes natyrore dhe, me kalimin e kohës, popullsia mund të nisë të ulet. Kjo sjell pasoja të drejtpërdrejta për planifikimin afatgjatë të qeverive, për çështjet e punësimit, si dhe për sistemet sociale që varen nga raporti midis gjeneratave.
Po ashtu, emigrimi i personave në moshë riprodhuese e ul edhe më shumë potencialin për zëvendësim demografik. Raporti e përshkruan këtë si një faktor shtesë që dobëson kapacitetin e ardhshëm demografik. Në praktikë, largimi i të rinjve do të thotë më pak familje që formohen në vend, më pak fëmijë që lindin dhe më pak njerëz që hyjnë në tregun e punës në kohë. Kjo e vendos Maqedoninë e Veriut në një situatë ku rimëkëmbja demografike bëhet më e vështirë dhe kërkon qasje afatgjata.
Ndër të tjera, IOM e lidh këtë prirje me transformimet strukturore që Evropa po përjeton. Edhe pse këto ndryshime prekin aspekte të ndryshme të jetës shoqërore dhe ekonomike, kriza demografike del si sfidë qendrore, duke ndikuar në mënyrën se si vendet mund të përballojnë të ardhmen. Për Maqedoninë e Veriut, kombinimi i lindjeve të ulëta dhe emigrimit të moshës riprodhuese krijon një skenar ku rreziku i përkeqësimit mbetet i pranishëm në dekadat që vijnë.
Botuar fillimisht në Albeu